ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٥ - تفسير

مردم و جماعات است و لازم بود كه بگويد تبتّلا زيرا مقصود خدا باين آفريدگان است و بر گزيدن اوست تو را براى خودش (تبتيلا) پس تو هم نيز منقطع به سوى او.

بعضى گفته‌اند كه تبتيلا گفت براى مطابقت اواخر آيات سوره.

محمّد بن مسلم و زراره و حمران بن اعين از حضرت باقر و حضرت صادق ٨ روايت نموده‌اند كه تبتّل در اينجا بلند كردن دو دست است در نماز (يعنى قنوت نماز) و در روايت ابى بصير. گويد آن بلند كردن دستت بسوى خدا و تضرّع و نيايش در پيشگاه اوست.

((رَبُّ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ)) يعنى عالم بآنچه را كه در آنست زيرا كه او ميان مشرق و مغرب (خاور و باختر است) و بعضى گفته‌اند: پروردگار محلّ طلوع خورشيد و غروب آن و مقصود اوّل روز و آخر آن (صبح و شام) است.

پس اضافه فرمود: نيمى از روز اوّل را بمشرق و نيمى از آخر آن را بمغرب.

و بعضى گفته‌اند: مالك مشرق و مغرب (خاور و باختر) يعنى متصرّف در آنچه را كه ميان آن مشرق و مغرب و مدبّر ميان آن دو (اداره كننده آنچه را كه در آن ميانست).

((لا إِلهَ إِلَّا هُوَ)) يعنى نيست كسى كه جز او عبادت شايسته او باشد.

((فَاتَّخِذْهُ وَكِيلًا)) يعنى حافظ بگير او را براى قيام بوظيفه‌ات.

و بعضى گفته‌اند: معناى آن اينست كه او را كافى براى وعده او گرفته و بر او اعتماد نموده و امر و اختيار خود را باو واگذار نموده كه مييابى او را بهترين نگهبان و كافى براى خود.

((وَ اصْبِرْ عَلى‌ ما يَقُولُونَ)) يعنى صبر نما بر آنچه را كه كفّار بتو ميگويند از