ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٢٠

(٥) عكرمه گويد: شاهد فرشته ايست كه بر بنى آدم گواهى ميدهد، و مشهود روز قيامت است و اين دو آيه را تلاوت كرد( (وَ جاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهِيدٌ)) هر كس خواهد آمد كه با او شاهد و راننده‌اى هست‌( (وَ ذلِكَ يَوْمٌ- مَشْهُودٌ)) و اقوالى ديگرى در معناى شاهد و مشهود مانند قول جبائى هست وى ميگويد: شاهد كسانى هستند كه شهادت و گواهى بر مردم ميدهند و مشهود آنهايى هستند كه شهادت بر ايشان داده شده. و قول حسين بن فضل كه شاهد اين امّت و مشهود امّتهاى ديگر است براى آيه شريفه‌( (لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ)) و بگفته بعضى شاهد اعضاء بنى آدم و مشهود ايشانند بجهت آيه كريمه‌( (يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ)) روزى كه گواهى ميدهد بر ايشان زبانهايشان و بگفته برخى شاهد حجر الاسود و مشهود حجّاج هستند.

و بعضى گفته‌اند: كه شاهد شبانه روز است و مشهود فرزندان آدمند و براى حضرت حسين بن على ٨ انشاد كرده‌اند:

گذشت روز گذشته تو در حالى كه گواه و شاهد عادلى بود و بجا گذاردى در روزى كه بر تو شهادت خواهد داد.

شاهد اين بيت شهيد است كه بمعناى روز باشد.

پس اگر تو در ديروز مرتكب كار بدى شدى پس آن را باحسان كار خوب مقيّد نما تا تو پسنديده و ستوده شوى.