ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٦٢ - مقصود و تفسير
اعراب:
(يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ). منصوب بقول خدا. مبعوثون است يعنى ا لا يظنون انّهم مبعوثون يوم القيمه. آيا نميدانند كه ايشان در روز قيامت برانگيختهگانند. و بعضى گفتهاند كه در اصل (كلّا) دو قولست (١) اينكه آن دو يك كلمه بدون تركيب است براى ردع و زجر وضع شده است و جارى مجرى اصوات مثل صه. بمعناى ساكت شو مه. آرام باش. و مانند آن دو است (٢) اينكه كاف تشبيه بر لا داخل شده و براى مبالغه در زجر با اعلان به تركيب لفظ شدّد (كلّا) شده است.
شأن نزول:
عكرمه از ابن عبّاس نقل كرده كه چون پيغمبر ٦ وارد مدينه شدند. مردم آن بدترين انسانها بودند از جهت كم فروشى. پس خداوند عزّ و جلّ نازل كرد.( وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ). پس متنبّه شده و بعد از آن خوب و كامل ميكشيدند.
سدى گويد: چون پيغمبر ٦ وارد مدينه شد. در آن مردى بود كه باو ابو جهينه ميگفتند و او دو پيمانه داشت با يكى براى خود تمام و كمال پيمانه ميكرد و با ديگرى كه كمتر و كوچكتر بود براى مردم پيمانه ميكرد. پس آن آيات نازل شد.
مقصود و تفسير:
((وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ)) واى بر كم فروشان و آنها مردمى بودند كه در پيمانه كردن و كشيدن كم ميكردند و حقوق مردم را در پيمانه كردن و وزن نمودن ضايع