فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٥ - معرفى كتاب «دائرة المعارف فقه مقارن» سيد فريد حاجى سيد جوادى
دورههاى شش گانه فقه اهل سنت
دوره اول: عصر صحابه و تابعين
دوره دوم: عصر ظهور مذاهب فقهى
دوره سوم: عصر توقف حركت اجتهادى
دوره چهارم: عصر ركود فقهى
دوره پنجم: عصر بازگشت تلاش فقهى
دوره ششم: عصر بيدارى و احياى مجدّد باب اجتهاد
عصر ظهور مذاهب فقهى
با نگاهى به تاريخ و ادوار فقهى فقهاى اهل سنت، درخواهيم يافت كه از اوايل قرن دوم تا اوايل قرن چهارم، نسلى از فقها به وجود آمدند كه به تدوين فقه و گسترش فروع فقهى، در اين مذاهب پرداختند. در اين دوره مذاهب فقهى، چنان فراوان شد كه تعدادشان به بيش از صد مذهب رسيد. (٨)
مذاهب اين دوره را از يك بعد مىتوان به دو بخش منقرض شده و منقرض نشده تقسيم كرد:
الف) مذاهب منقرض شده فقهى
مقصود از اين مذاهب، مذاهبى است كه دوام چندانى نيافتند و پس از مدتى از بين رفتند.
رؤساى مذاهب عمده آن از قرار ذيل است:
١. حسن بن ابى الحسن يسار معروف به حسن بصرى(م١١٠)؛
٢. محمد بن عبدالرحمن بن ابى ليلى(م١٤٨)؛
٣. عبدالرحمن اوزاعى(م١٥٧)؛
(٨) دائرة المعارف بزرگ اسلامى، ج٦، ص ٦٠٥.