فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠٣ - معرفى كتاب «دائرة المعارف فقه مقارن» سيد فريد حاجى سيد جوادى
٣. ضرورت و ادله تقليد در فروع دين، كه دليل عقل، سيره عقلا، آيات قرآن، روايات، اجماع و سيره مسلمين از ادله موافقان است و مخالفان نيز آيات و رواياتى را براى ادعاى خود آوردهاند. در پايان اين بحث به امكان و عدم امكان احتياط پرداخته شده است؛
٤. تاريخچه تقليد؛
٥. تقليد در اصول دين؛
٦. تقليدى نبودن مسئله تقليد؛
٧. تقليد در موضوعات؛
٨. تقليد اعلم؛
٩. تقليد ميت.
تاريخچه تقليد
١. تقليد در صدر اسلام: بسيارى معتقدند پيشينه تقليد، به صدر اسلام باز مىگردد؛ چون اصحاب پيامبر يك سان نبودند، بعضى مانند امام على بن ابى طالب(ع)، سلمان فارسى، معاذبن جبل و... با تسلطى كه بر قرآن و سنت داشتند، مىتوانستند مصاديق را به خوبى تشخيص دهند و آن را براى مردم نيز بگويند تا ديگر مسلمانان كه جايگاه و تسلط ايشان را نداشتند، استفاده كنند.
در زمان امامان اهل بيت(ع) نيز افراد بى شمارى بودند كه مردم در شرايط عدم دسترسى به معصوم(ع) به آنها مراجعه مىكردند؛ همچون ابان بن تغلب، يونس بن عبدالرحمن و زكريا بن آدم و... .
٢. تقليد از فقهاى مذاهب اهل سنت: از اوايل قرن دوم تا اوايل قرن چهارم فقهاى فراوانى ظهور كردند؛ به گونهاى كه هر شهرى فقيهى داشت و براى مردم فتوا مىداد. پس از آن تصميم گرفتند مذاهب را به چهار مذهب محدود كنند تا همگان مقلد آنها باشند كه اين شيوه تا عصر حاضر نيز ادامه يافته است.