پيرامون فلسفه ختم نبوت را كه گوياى بى نيازى بشر به سبب برخوردارى از عقل استقرايى، از ظهور مجدّد برگزيدگان الهى است، مناسب تفكر دمكراسى در عصر خاتميت يافته و بر اين اساس نتيجه گرفته است كه باور به امامت و مهدويت در شيعه (١١)به دليل ناهمگونى با انديشه دمكراسى و رهايى بشر از حاكميت برگزيدگان الهى و تفسير اقبال از خاتميت، قابل پذيرش نيست:

اگر قرار باشد يك مهدى بيايد كه همان اتوريته پيامبر را داشته باشد، ما از فوائد خاتميت بى بهره مى‌مانيم؛ زيرا فلسفه خاتميت اين است كه با خاتميت آدميان به رهايى مى‌رسند. اما اگر شما بگوييد كه يك پيامبر صفت ديگرى در آخر الزمان خواهد آمد كه همان اتوريته پيامبر را داشته باشد، آنگاه آن رهايى تحقق نخواهد يافت. فلذا اين سؤال و پِرابلم از شيعيان باقى است كه مهدويّت را چگونه با انديشه رهايى و دمكراسى مى‌توان جمع كرد؟ (١٢)

(١١) بسط تجربه نبوى، ص٧٩. روشن است كه پيش فرض سروش در اين عبارات برخاسته از باورهاى سنّى است نه باورهاى شيعى؛ زيرا شيعيان به دليل اعتقاد به ارتباط امامان(ع) با عالم غيب و برخوردارى آنان از مقام عصمت و در نتيجه حجيّت واعتبار گفتار و كردار آنان براى مردم، ايشان را داراى جايگاهى همچون پيامبر(ص) در ابلاغ دين مى‌دانند و ـ به تعبير سروش ـ شخصيت آنان را نيز مانند شخصيت پيامبر(ص) ذاتى دين مى‌شمارند. او به اين نكته توجه نكرده است كه بخش قابل توجهى از گفتگوهاى كلامى ميان شيعه و سنّى، در واقع پيرامون همين نكته است كه آيا امامت، ذاتى دين و بخشى از اسلام عقيدتى است و يا عرضى و از اجزاى اسلام تاريخى؟ پس استدلال وى بر بى فايده و يا كم فايده بودن اختلافات كلامى ميان اين دو مذهب تنها مى‌تواند اهل سنّت را كه در پيش فرض با او هم عقيده هستند مجاب سازد و براى شيعيان كه مقدمات و پيش فرض‌هاى غير مستدل اين ادعا را باور ندارند، جز مصادره به مطلوب نخواهد بود.
(١٢) روشن است كه اعتقاد به مهدويت، باور همگانى ميان شيعيان و اهل سنّت است و تنها معدودى از عالمان اهل سنّت همچون ابن خلدون واقبال لاهورى از آن سرباز زده‌اند؛ بلكه اعتقاد به ظهور منجى در بيشتر اديان و مذاهب به چشم مى‌خورد، از اين رو ـ بنابر اعتقاد سروش ـ همه اديان و مذاهب معتقد به ظهور منجى گرفتار چالش با دمكراسى خواهند بود!