فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٢ - سه طلاق در يك مجلس و شهادت بر طلاق آية اللّه جعفر سبحانى
نام برد. پرسش ما اين است كه آيا اينان از صحابه عدول نيستند؟! در كتب فقهى اهل سنت به عنوانى كه مربوط به اين موضوع باشد دست نيافتيم و اگر كسى بخواهد ديدگاه آنان را در اين زمينه بداند بايستى به كتابهاى تفسير ايشان و ذيل اين آيه مراجعه كند كه :
{فإذا بلغن أَجلهنّ فامسكوهنّ بمعروفٍ أو فارقوهنّ بمعروفٍ و اشهدوا ذوي عدلٍ منكم و أقيموا الشهادة للّه } ؛ (٨٤)
و چون عده آنها سرآمد، آنها را به طرز شايستهاى نگه داريد يا به طرز شايستهاى از آنان جدا شويد و دو مرد عادل از خودتان را گواه گيريد و شهادت را براى خدا بر پا داريد.
برخى از مفسران اهل سنت، شهادت دو شاهد عادل در آيه فوق را قيد طلاق و رجوع، و برخى ديگر تنها قيد رجوع، كه از جمله «فأمسكوهنّ بمعروفٍ» استفاده مىشود، قلمداد كردهاند. طبرى از سدى نقل كرده كه او جمله «واشهدوا ذوى عدل منكم» را دو گونه تفسير كرده: يك بار آن را قيد رجوع گرفته و گفته معناى آيه اين است كه: «چنانچه خواستيد همسرانتان را نگه داريد ـ يعنى رجوع كنيد ـ دو مرد عادل را از خودتان شاهد قرار دهيد» و يك بار هم آن را قيد طلاق و رجوع گرفته و گفته معناى آيه شاهد گرفتن براى طلاق و رجوع است و از ابن عباس نقل شده كه او اين آيه را به طلاق و رجوع تفسير كرده است. (٨٥)
سيوطى مىگويد:
عبدالرزاق از عطاء، روايت كرده است كه: عقد نكاح، طلاق و رجوع، با شهادت شهود انجام مىپذيرد. از عمران بن حصين در مورد مردى كه بدون حضور شاهد، همسرش را طلاق داده و رجوع كرده بود، سؤال مىشود. وى در پاسخ مىگويد:
بدكارى كرده، او در طلاق بدعت گذارده و در رجوع ، سنت را رعايت نكرده
(٨٤) طلاق، آيه ٢.
(٨٥) جامع البيان، ج٢٨، ص٨٨.