٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٠ - سه طلاق در يك مجلس و شهادت بر طلاق آية اللّه جعفر سبحانى

ننگى كه طبق پندار ابن قيّم بر اسلام وارد شد، در اثر جواز سه طلاق در يك مجلس و يك طلاق را سه طلاق محسوب كردن است و گرنه، آنچه را كه قرآن تشريع كرده، يعنى توقف صحت عقد نكاح پس از سه طلاقه شدن زن بر محلل، از برترين و اساسى‌ترين قوانين درخشان اسلامى است كه هيچگاه اسلام از جانب اين حكم، دچار ننگ و عار نمى‌شود؛ زيرا اوّلاً: اين حكم موجب جلوگيرى مرد از سه طلاقه كردن مى‌شود؛ چون در اين صورت مرد مى‌داند كه اگر همسرش را سه طلاقه كند، نكاح مجدد بر محلّل متوقف است و اكثر مردان تحمل آن را ندارند.

ثانياً: اين قانون موجب مى‌شود كه مرد تنها وقتى از ازدواج مجدد با همسرش مأيوس شده به سه طلاقه كردن اقدام كند؛ زيرا تجربه‌هاى متعددى ثابت كرده كه زوجين از نظر اخلاق و روحيات به يك شكل نيستند. بنابراين مرد، هيچ گاه به سه طلاقه كردن اقدام نمى‌كند، مگر وقتى كه از ازدواج مجدد مأيوس شده باشد و به ندرت، مردى كه همسرش را سه بار طلاق داده، آماده مى‌شود كه ساختار زندگى را با آن همسر تجديد كند. بر اين اساس نياز به محلّل بسيار اندك است. بر خلاف وقتى كه مرد بتواند در يك مجلس همسرش را سه طلاقه كند؛ زيرا در بسيارى اوقات مرد از اين گونه طلاق پشيمان مى‌شود و تصميم مى‌گيرد كه بناى خانواده را كه با طلاق ويران كرده، دوباره بازسازى كند. اما طبق فرض، نيازمند به محلّل است و محلّل هم موجب وارد شدن ننگ و عار به زوجين و تبعاتى مى‌شود كه ابن قيّم جوزيّه در سخنش مفصل به آن اشاره كرده است.

البته در سخن ابن قيّم، موارد ديگرى از اشكال وجود دارد كه به آنها نمى‌پردازيم. مثلاً تصويرى كه او از محلّل ارائه مى‌دهد اين است كه محلّل اجير حلال كردن زن بر مرد است و اساساً محلّل به همين منظور با مطلّقه ازدواج مى‌كند كه تصوير بسيار اشتباهى از محلّل است، بلكه محلّل با همان هدفى با مطلّقه ازدواج مى‌كند كه با ديگر زنان ازدواج مى‌كند. با اين تفاوت كه اگر محلّل پس از ازدواج با مطلّقه، از روى اختيار او را طلاق دهد، بر شوهر سابقش حلال مى‌شود. ملاحظه مى‌كنيد كه بين اين مطلب و سخنى كه ابن قيّم گفته تفاوت فراوانى وجوددارد.