فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٤ - سه طلاق در يك مجلس و شهادت بر طلاق آية اللّه جعفر سبحانى
كه گفته شود: «طلّقها مرّتين» يعنى او را دو بار طلاق داد. همچنين اگر مردى به كسى دو درهم بدهد، درست نيست كه گفته شود: «اعطاه مرّتين»، يعنى: «دو بار به او پرداخت كرد»، بلكه اگر بين پرداختها فاصله باشد، مىشود گفت كه پرداختن، دو بار انجام شده است. بنابراين اگر در موارد فوق، مسأله آن گونه است كه گفتيم، در مورد طلاق هم اگر حكم، به دو طلاق تعلق گرفته، نتيجهاش اين است كه چنانچه اين حكم، در صورتى كه مرد در يك نوبت دوبار طلاق دهد، همچنان باقى باشد، ذكر واژه «مرّتين» در آيه، بى فايده است. با اين بيان ثابت شد كه ذكر واژه «مرّتين» در آيه، امر به وقوع طلاق در دو زمان مختلف و نهى از جمع كردن بين دو طلاق، در يك زمان است. (٢٥)
پيامبر اكرم(ص) فرموده است:
لاطلاق إلاّ بعد نكاح؛ (٢٦)
هيچ طلاقى محقق نمىشود مگر پس از آنكه ازدواجى صورت پذيرد.
و درجاى ديگر فرموده است:
لاطلاق قبل نكاح؛ (٢٧)
هيچ طلاقى قبل از ازدواج، واقع نمىشود.
بنابراين پس از اجراى صيغه طلاق اوّل ، ازدواجى وجود ندارد تا طلاق دوم روى آن انجام شود. تمام اين مطالب در صورتى بود كه مراد از سه طلاقه كردن، سه طلاق با يك صيغه باشد. اما چنانچه براى سه طلاقه كردن، صيغه طلاق در يك مجلس تكرار شود در اين صورت ممكن است انسانهاى ساده، فريب بخورند و گمان كنند كه اين گونه سه طلاقه كردن، بر آيه منطبق است. اما اين گمان نيز از جهتى ديگر باطل است و آن اين كه: صيغه دوم و سوم طلاق صحيح نيستند؛ زيرا وقتى اين دو صيغه اجرا مىشود، موضوعى براى
(٢٥) أحكام القران، ج١، ص٣٧٨ و ٣٧٩.
(٢٦) السنن الكبرى، ج٧، ص٣١٧ و ٣٢١؛ المستدرك، حاكم، ج٢، ص٢٤ و منابعى ديگر .
(٢٧) همان.