فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٥ - سه طلاق در يك مجلس و شهادت بر طلاق آية اللّه جعفر سبحانى
{أن يتراجعا إن ظنّا أن يقيما حدودَ اللّه و تلك حدودُ اللّهِ يبينها لقومٍ يعلمون } ؛ (١٢)
اگر او را طلاق داد، از آن به بعد زن بر او حلال نخواهد بود؛ مگر اين كه همسر ديگرى انتخاب كند. اگر (همسردوم) او را طلاق داد، در صورتى كه اميد داشته باشند كه حدود الهى را محترم مىشمرند اشكالى ندارد كه بازگشت كنند. اينها حدود الهى است كه (خدا) آن را براى گروهى كه آگاهند، بيان مىكند.
{و إذا طلّقتم النساء فبلغنَ أجلهنّ فأمسكُوهنَّ بمعروفٍ أو سرّحُوهنّ بمعروفٍ ولا تمسكوهنّ ضراراً لتعتدُوا و من يفعل ذلك فقد ظلم نفسه... } ؛ (١٣)
و هنگامى كه زنان را طلاق داديد و به آخرين روزهاى عده رسيدند، يا به طرز صحيحى آنها را نگاه داريد و يا به صورت پسنديدهاى آنها را رها سازيد! و هيچ گاه به سبب زيان رساندن و تعدّى كردن، آنها را نگاه نداريد! و كسى كه چنين كند، به خويشتن ستم كرده است.
ما دراين جا با اين كه براى استدلال، فقط نيازمند آيه دوم بوديم، اما مجموع چهار آيه را ذكر كرديم تا در طى بحث از آنها بهره گيريم. قبل از ورود به استدلال، چند نكته را كه در اين آيات وجود دارد، ياد آور مىشويم:
«المرّة» كه در آيه آمده است به معناى «دفعه» است؛ يعنى يك بار كارى را انجام دادن و «امساك»، ضد اطلاق يعنى: «رها كردن» است. و تسريحى كه در «أو تسريحٌ بإحسان» آمده است از «سَرح» به معناى رها كردن است. وقتى عرب مىگويد: «سرّح الماشية في المرعى» يعنى: شبان چارپا را در چراگاه رها كرد تا بچرد» و مراد از «إمساك» يعنى: «برگرداندن زن به بند زوجيت».
تفسير عبارت «أو تَسريح بإحسانٍ».
مراد از تسريح، تعرّض نكردن به زن تا هنگام پايان عدهاش در هر طلاق و يا طلاق
(١٢) بقره، آيه ٢٣٠.
(١٣) همان، آيه ٢٣١.