فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٠٨

همراه با دايرة المعارف فقه اسلامى

ابراء (٢)

بحث نهم: لزوم ابراء و عدم خيار در آن

١. لزوم ابراء

بر لزوم ابراء به چند دليل استدلال شده است:

دليل اوّل: اصل لزوم

توضيح آن كه جايز بودن، يا حقى است كه از جعل خيار و مانند آن پديد مى‌آيد و يا حكمى است كه از دستور شارع به خيار نشأت مى‌گيرد؛ در حالى كه هيچ يك از اين دو در مورد ابراء وجود ندارد. علت نبود جواز حقى در بحث‌هاى بعدى روشن مى‌شود، اما جواز حكمى نيز هيچ دليل شرعى براى اثبات آن وجود ندارد. ادله صحّت و نفوذ ابراء اقتضاء مى‌كند هر حقى با ابراء ساقط مى‌شود و بازگشت حق ساقط شده به دليل جديدى نياز دارد و ما نه تنها چنين دليلى نداريم، بلكه مقتضاى اصل لفظى (اطلاق ادله ابراء) و نيز مقتضاى اصل عملى (استصحاب) اين است كه ابراء لازم بوده و حق ساقط شده برنمى‌گردد.