«قال أبو عبداللّه‌: قال أمير المؤمنين (ع) لعمربن الخطّاب: ثلاث إن حفظتهنّ و عملتَ بهنّ كفتك ما سواهنّ و إن تركتهنّ لم ينفعك شيء سواهنّ.قال: و ما هنّ يا أبا الحسن؟ فقال(ع): إقامة الحدود على القريب والبعيد و الحكم بكتاب اللّه‌ فى الرضا و السخط و القسم بالعدل بين الاحمر والأسود؛فقال عمر: لعمري لقد أوجَزتَ و أبلغت؛

امام صادق (ع) فرمود كه امير مؤمنان (ع) به عمر بن خطاب فرمود: سه كار است كه اگر آنها را پاس دارى و عمل كنى، از كارهاى ديگر بى نياز مى‌شوى. اما اگر آنها را واگذارى، كار ديگرى سودى به حالت نخواهد داشت. عمر گفت: چه كارهايى؟ فرمود: اقامه حد بر دور و نزديك، حكم مطابق كتاب خدا در حال خشم و خشنودى، و عدالت ميان سرخ و سياه». عمر گفت: سوگند كه كوتاه و رسا گفتى.

ظاهر امر در اين روايات دلالت بر وجوب دارد و متعلّق امر، مساوات و برابرى است. چنان كه در مرسله صدوق مستقيماً به مساوات، دستور داده شده است. طرفين مساوات، خصوم و طرفين دعوا هستند كه به قاضى مراجعه مى‌كنند.

آنچه تساوى در آن ميان خصوم لازم است، نگاه و گفتار و محل نشستن است. يعنى قاضى مى‌بايد به يك اندازه به خصوم نگاه كند؛ در سؤال و جواب و شنيدن مطالب آن دو، به يك ميزان گفتگو كند؛ نيز در تعيين محل نشستن آن دو در دادگاه رعايت برابرى را بنمايد.

رعايت تساوى در اين امور، بر حسب ظاهر امر (كه مستلزم تساوى وجوبى در بسيارى از لوازم و ملازمات مى‌باشد) تعبدى صرف است. گاهى نيز به امورى تعليل شده است، حضرت امير (ع) پس از بيان لزوم مساوات مى‌فرمايند: حتّى لايطمع قريبك في حيفك ولاييأس عدوك فى عدلك. اگر يكى از خصوم را بر ديگرى ترجيح دهيم، مثلاً بانگاه كردن يا روى خوش و گشاده به او نشان دادن اما به ديگرى تند يا با چهره‌اى اخم آلود نگاه