فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢١٨

امروز طيّبات و غذاهاى اهل كتاب بر شما حلال شده است و غذاهاى شما نيز بر آنان حلال مى‌باشد». اباحه به اين معنى، اباحه به معناى اخصّ ناميده مى‌شود؛ زيرا اباحه به معناى مذكور يكى از احكام تكليفى پنجگانه است كه عبارتند از: وجوب؛ استحباب؛ اباحه؛ كراهت و حرمت.

شهيد اوّل مى‌نويسد: «مباح به معناى اخصّ آن است كه از وجه رجحان خالى باشد».

شهيد ثانى در شرح آن مى‌گويد: «مباح آن است كه از دو طرف رجحان خالى باشد؛ يعنى نه راجح باشد و نه مرجوح، تا اين كه اباحه به معناى اخصّ تحقق يابد». (١٧)

فاضل سيورى در تعريف حكم گفته است:

«حكم، خطاب شرعى را مى‌گويند كه به اقتضا يا تخيير يا وضع، به افعال مكلفين تعلق گرفته است، تخيير به معناى اباحه مى‌باشد» (١٨).

محقق نراقى بيان مى‌كند:

«احكام شرعى، پنج گونه‌اند: ايجاب يعنى خواستن حتمى فعل، ندب يعنى خواستن غير حتمى فعل، تحريم يعنى خواستن حتمى ترك كار، كراهت يعنى خواستن غير حتمى ترك كار)، اباحه يعنى متساوى قراردادن انجام كار و ترك آن و حكم به تساوى دو طرف». (١٩)

تعريف‌هاى ديگرى نيز از اباحه شده است.

فخر المحققين مى‌نويسد:

«كار مباح چيزى است كه اگر انسان قادر بخواهد، آن را انجام مى‌دهد و شرعاً نه