ميان مقررات دينى با ارزش‌هاى امروز بشر، ـ مانند هر خردمند خدا ترسى ـ جانب دستورهاى دينى و الهى را مى‌گيرد (٢٦)، پس از دوره‌اى سردرگمى در بحث جنجال آفرين حسن و قبح افعال (٢٧)،انديشه و دل به دستاوردهاى نوين مغرب زمين در زمينه حقوق بشر مى‌سپارد و در اين راستا نظريه شيعه را در باب حسن وقبح عقلى وسيله‌اى براى تحكيم فرضيه خويش مى‌يابد و تا آنجا پيش مى‌رود كه به گذشته خود در زمينه حرمت نهادن به دستورهاى الهى در تعارض با انديشه‌هاى روز كاملاً پشت كرده و در تزاحم آموزه‌هاى دينى با ارزش‌هاى انسان متجدد، جانب مدرنيسم را مى‌گيرد و قرائتى از فقه و دين را موجّه مى‌داند كه سازگار با انديشه و خواست انسان مدرن باشد، از اين رو خود نيز پس از گذر از فرآيند مدرنيزاسيون به كارگزار آن تبديل مى‌گردد.

ادبيات نوشتارى و گفتارى او همچون انديشه‌اش رنگ مدرنيسم مى‌گيرد. او كه خداى فراتر از اخلاق و قانون را كه در عصر تجدّد به مبارزه با آن پرداخته شد، خداى «گشاده دست» و «خود كامه» ناميده بود، (٢٨)اينك به پرستش چنين خدايى اعتراض دارد:

«خداى خود كامه فوق قانون و فوق اخلاق، منطق رفتارش رفته رفته به منطق رفتار عابدانش سرايت مى‌كند، حاكمانى كه براى خود شأنى اين چنين قائل هستند و خود را ظلّ اللّه‌ مى‌دانند، خدايشان آن خداى خود كامه است و بنابراين به نحو طبيعى و بى تكلّف خود كامگى پيشه مى‌كنند». (٢٩)

محمد مجتهد شبسترى در تبيين رابطه انسان و خدا در دين، جنبه‌هاى تشريعى را بسيار كم رنگ نشان مى‌دهد و گاهى آن را محو مى‌كند و دركى از خداوند ارائه مى‌دهد كه

(٢٦) او ـ چنان كه گذشت ـ در كتاب ايدئولوژى شيطانى، صفحه ١٢٦ مى‌گويد: «.. اگر ارزشى هست كه امروزى است اما با ايدئولوژى الهى منافات دارد از طرف ما قابل پذيرش نيست. اين است ملاك حق و باطل از نظر ما...».
(٢٧) عبارات وى در زمينه بى نتيجه ماندن و به بن بست رسيدن اختلافات متكلمان در اين موضوع، پيش از اين نقل شد.
(٢٨) آيين شهريارى، ص١٦٤.
(٢٩) همان، ص ١٣٦. و نيز: سياست نامه ـ ص ٣٤٨ و ٣٨٠.