فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٩ - عيوب موجب فسخ در نكاح آیت الله سید کاظم حائری
تمامى موارد عيوب مرد، حق فسخ دارد.
البته در پاسخ اين احتمال گفته مىشود: روايتى وجود دارد كه عيب مردان را نيز به تعداد خاصى از عيوب محصور مىسازد و آن، روايت عبّاد ضبى ـ بنابر نقل كافى ـ (٢٢)يا غياث ضبى ـ بنابر نقل كتاب من لايحضره الفقيه (٢٣)و كتاب تهذيب (٢٤)و استبصارـ (٢٥)از امام صادق(ع) است:
قال: «في العنّين إذا عُلم أنّه عنّين لايأتى النساء: فرّق بينهما و إذا وقع عليها وقعة واحدة لم يفرّق بينهما، والرجل لايردّ من عيب». (٢٦)
امام صادق(ع) در مورد عنّين فرمود: وقتى معلوم شود كه او عنّين بوده و نمىتواند با زنان آميزش كند بين زن و شوهر جدايى انداخته مىشود ولى اگر يك بار آميزش كرد بين آنها جدايى انداخته نمىشود و مرد براى هيچ عيبى برگردانده نمىشود.
استدلال مزبور مبتنى بر اين است كه فعل «لايردّ» به صورت مجهول خوانده شود؛ ولى به احتمال قوى «لايردّ» به صورت معلوم خوانده مىشود. بنابراين، در صدر حديث حكم شده است كه زن مىتواند به خاطر عنن مرد، نكاح را رد كند و در ذيل حديث ردّ نكاح از طرف مرد را منتفى مىداند. مدلول ذيل حديث يا به غير عيوب خاصّه در زن مقيّد شده و يا اين كه بر حكم استحبابى حمل مىشود؛ زيرا وقتى مرد، حق طلاق دارد، شايسته است نكاح را فسخ نكند، بلكه براى رهايى از زن معيوب، او را طلاق دهد توجيه دوم بهتر است؛ زيرا در روايت، بعد از حكم به اين كه زن مىتواند به خاطر عنن، شوهرش را ردّ كند، فوراً حكم شده كه مرد نمىتواند زنش را به خاطر عيبى ردّ كند. جمله مذكور در اين مطلب ظهور قوى دارد كه مرد حتى به خاطر عيبى در زنان ـ مانند قرن كه هم
(٢٢) كافى، ج٥، ح٤١٠ و ٤١١، ح٤.
(٢٣) من لايحضره الفقيه، ج٣، ص٣٥٧، ح١٧٠٤.
(٢٤) تهذيب، ج٧، ص٤٣٠، ح١٧١٤.
(٢٥) استبصار، ج٣، ص٢٥٠، ح٨٩٦.
(٢٦) وسائل الشيعه، ج٢١، ص٢٣٠، باب ١٤ از ابواب عيوب و تدليس، ح٢.