قابل فهم است بيان كرد ـ همان طور كه يكى از فقيهان معاصر در تبيين آن فرموده است: «چون قطر درهم متعارف در زمانهاى سابق حداقل ٢٣ ميليمتر بوده، لازم است كه كمتر از اين مقدار باشد». (٢٣)ـ و گرنه مردم امروز از اندازه درهم و اشرفى اطلاعى ندارند.

روزى واعظى در آغاز منبرش مسائل مختلف خون كمتر از درهم را شرح مى‌داد. يكى از مستمعان پرسيد مقدار درهم چقدر است؟ خطيب جواب داد: نمى‌دانم. مستمع ديگرى گفت: به اندازه اشرفى است. از واعظ پرسيدند: مقدار اشرفى چقدر است؟ پاسخ داد اين را هم نمى‌دانم!

٣. امام خمينى (ره) در بحث تيمم ـ در توضيح المسائل ـ گويد:

مسأله ٦٤٨: اگرانسان... در بيابان باشد، چنانچه زمين آن پست و بلند است... بايد در هريك از چهار طرف به اندازه پرتاب يك تير قديمى كه با كمان پرتاب مى‌كردند در جستجوى آب برود و اگر زمين آن اين طور نيست، بايد در هر طرف به اندازه پرتاب دو تير جستجو نمايد.

در برخى رساله‌هاى عمليه هم اين توضيح در پاورقى افزوده شده است:

مولى محمد تقى مجلسى (قدّس سرّه) در كتاب لوامع صاحبقرانى (ج١، ص٦٩٤) فرموده كه مسافت پرتاب تير تقريباً دويست گام است.

در اين مسأله، همان گونه كه علامه مجلسى (ره) مسافت پرتاب تير را با معيار «گام» مشخص كرده، سزاوار است كه امروزه نيز علاوه بر آن، با متر هم مشخص شود.

٤. در باره وقت نمازهاى مستحب روزانه در توضيح المسائل امام خمينى (ره) مى‌خوانيم:

مسأله ٧٦٨: نافله نماز ظهر پيش از نماز ظهر خوانده مى‌شود و وقت آن از اوّل ظهر است تا موقعى كه آن مقدار از سايه شاخص كه بعد از ظهر پيدا مى‌شود به اندازه دو هفتم آن شود... .

مسأله ٧٦٩: نافله عصر... وقت آن تا موقعى است كه... سايه شاخص ... به چهار

(٢٣) توضيح المسائل مراجع، ج١، ص٤٩١.