فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٥ - نكتهها (٨) رضا مختارى
همچنين فاسى در شفاء الغرام فاصله بين باب بنى شيبه تا حد حرم را در راه طائف در مسير عرفات ٧ ٢ ٣٧٢١٠ ذراع دانسته كه طبق محاسبه رفعت پاشا ٣٣٣/١٨ متر مىشود، (١٧)و از حد حرم در مسير عرفات تا جبل الرحمه هم تقريباً ٣١٠٦ متر است (١٨)كه اين دو فاصله جمعاً ٤٣٩/٢١ متر مىشود (٤٣٩/٢١=٣١٠٦ ٣٣٣/١٨) و با كسر فاصله باب بنى شيبه تا جنّة المعلاة (=١٠٤٢ متر) از آن، نتيجه ٣٩٧/٢٠ متر خواهد بود (٢٠٣٩٧=١٠٤٢-٤٣٩/٢١) و طبق هر دو محاسبه، فاصله مكه قديم تا عرفات حدود ٢٠ كيلومتر مىشود و گذشت كه امام معصوم عليه السلام نماز را هنگام طى اين مسافت قصر دانستهاند. البته روشن است كه فاصله مكه كنونى تا عرفات مسلّماً كمتر از ٢٠ كيلومتر است.
تأثير بسيار گسترده تنها همين موضوع در صحت و بطلان نماز و روزههاى مردم روشن و غير قابل انكار است.
با توجه به گستردگى روز افزون موضوعات جديد و نوپيدا، و از سوى ديگر سهولت محاسبه مقدار دقيق درهم، مُدّ، صاع، حدّ ترخّص، مسافت شرعى براى قصر نماز و مانند اينها، و با عنايت به امكانات موجود در عصر كنونى، تأسيس مركزى در حوزه زير نظر فقها، براى تشخيص دقيق و تعيين حد و مرز اين گونه موضوعات، امرى بسيار ضرورى است. در اين مركز حوزوى بايد از نظر كارشناسان هر فنّى استفاده كرد و با معيارهاى امروزى و قابل فهم براى همه مردم، تكليف بسيارى از موضوعات را روشن ساخت. همان گونه كه از سالهاپيش به تعيين برخى از موضوعات طبق معيارهاى امروزى پرداخته شده است. مثلاً معيار تعيين وقت نمازها در روايات و كتب فقهى، غير از ساعتهاى فعلى است؛ ولى امروزه مردم طبق نظر اهل خبره در تعيين اوقات شرعى، به ساعت اعتماد مىكنند و سراغ معيارهاى اصلى تشخيص وقت مثل زوال شمس (براى اول ظهر)، زوال حمره مشرقيه (براى اول مغرب) و مانند آن نمىروند.
(١٧) همان، ص ٢١٠.
(١٨) همان، ص٣٦٢.