فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٣ - نكتهها (٨) رضا مختارى
نظر به اينكه فرسخ تحديد به ٠٠٠/١٢ ذراع شده، و ذراعها حتى در اشخاص مستوى الخلقه مختلف است و ميزان در تقدير كمترين آنهاست، بنابر اين فرسخ شرعى مقدارى از ٥/٥ كيلومتر كمتر مىشود. (٧)
در نتيجه اين بزرگواران قائلند كه مسافت شرعى حدود ٤٤ كيلومتر است.
امام خمينى هم مرقوم فرمودهاند:
حدود ٥/٢٢ كيلومتر مساوى با چهار فرسخ شرعى است. (٨)
بنابراين هر فرسخ شرعى به نظر ايشان ٦٢٥/٥ متر و مسافت شرعى ٤٥ كيلومتر خواهد بود.
در رسالههاى عمليه برخى از مراجع كنونى هم مىخوانيم:
الف) هر فرسخ شرعى حدود ٥٧٥٠ متر است. [= هر مسافت شرعى: ٤٦ كيلومتر] .
ب) هشت فرسخ شرعى ٤٣ كيلومتر است. [= فرسخ: ٣٧٥/٥ متر].
ج) يك فرسخ شرعى تقريباً ٥ كيلومتر است. (٩)[ = مسافت شرعى: حدود ٤٠ كيلومتر].
قول اخير را (مسافت شرعى = حدود ٤٠ كيلومتر) شواهدى تأييد مىكند و آن اين كه در روايات متعددى وارد شده است كه اهل مكه در كوچ به عرفات بايد نماز خود را قصر بخوانند:
ـ قلت لأبي عبداللّه عليه السلام: في كم أُقصّر الصلاة؟ فقال: «في بريد، ألاترى أنّ أهل مكّة إذا خرجوا إلى عرفة كان عليهم التقصير». (١٠)
ـ قلت لأبي عبداللّه عليه السلام: في كم التقصير؟ فقال: «في بريد، و يحهم كأنّهم لم
(٧) توضيح المسائل آية اللّه بروجردى با حاشيه آية اللّه خويى و يگران.، ص٢٧٦.
(٨) استفتاءات، ج١، ص١٩٤، سؤال ٢٣٨.
(٩) توضيح المسائل مراجع، ج١، ص٧٠٨.
(١٠) وسائل الشيعة، ج٨، ص٤٦٤، باب ٣ از ابواب صلاة المسافر، ح٥.