هردو اشاره شد بايد گفت: امروزه بسيارى از موضوعات، نوپيدا و جديدند؛ مانند بيليارد، رؤيت با چشم مسلّح، برخى از آبزيان كه فلس دار بودن يا نبودن آنها به خوبى روشن نيست، پاره‌اى از معاملات بانكى و اينترنتى .

از پاره‌اى موضوعات نيز، عرف عام امروز تصوّر درستى ندارد؛ مانند فرسخ شرعى، مُدّ، صاع، اندازه پرتاب يك يا دو تير در بحث تيمم براى جستجوى آب (غُلوه و غُلوتين) درهم بغلى (براى معفوّ بودن خون كمتر از آن) .

روشن است كه نبايد توقع داشت عرف عام و مقلّدان به دنبال تشخيص اين گونه موضوعات بروند و به احكام آنها عمل كنند، از سوى ديگر بيشتر آنها نيز جزء موضوعات مستنبط شرعى نيست تا تعيين آن، وظيفه فقيه باشد. در نتيجه، حاصل اين ابهام عدم استنباط درست و عمل نكردن مقلّد به احكام خواهد بود. همچنين در تعيين بسيارى از آنها اختلاف نظر وجود دارد و نظر اهل فن يا فقيهان در آنها يكسان نيست؛ مثلاً مشهور معاصران يك مُدّ را حدود ٧٥٠ گرم مى‌دانند، ولى برخى فقيهان مدقّق معتقدند كه هر مدّ تقريباً ٩٠٠ گرم است. (٥)

مسافت شرعى (هشت فرسخ) را يكى از علماى معاصر ٤٦ كيلومتر، برخى ٤٥، شمارى ٤٤، بعضى ٤٣ و برخى ديگر ٤٠ كيلومتر مى‌دانند.

در توضيح المسائل آية اللّه‌ حاج آقا حسين بروجردى (رحمه اللّه‌) آمده است:

فرسخ شرعى تقريباً ٥/٥ كيلومتر است.

آية اللّه‌ گلپايگانى و برخى از شاگردان ايشان هم نوشته‌اند:

يك فرسخ شرعى ٠٠٠/١٢ ذراع مى‌باشد و بعضى گفته‌اند اين مقدار تقريباً ٥/٥ كيلومتر است. (٦)

آية اللّه‌ خويى و تعدادى از شاگردان ايشان هم مسافت شرعى را مقدارى كمتر از ٥/٥ كيلومتر مى‌دانند و آية اللّه‌ خويى مرقوم داشته‌اند:

(٥) توضيح المسائل مراجع، ج١، ص٩٩٣.
(٦) توضيح المسائل مراجع، ج١، ص٧٠٨.