فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦ - عيوب موجب فسخ در نكاح آیت الله سید کاظم حائری
قال: «تردّ البرصاء و المجنونة و المجذومة»، قلت: العوراء، قال:لا (١٨).
امام صادق(ع) فرمود: زنى كه داراى پيسى، جنون و جذام باشد، برگردانده مىشود. گفتم زنى كه يك چشم بينا دارد چه طور؟ فرمود: نه.
«عور» در اين روايت اگر به معناى كورى چشم باشد، روايت اجمالاً دلالت مىكند كه در هر عيبى، حق خيار نيست؛ زيرا با عيب بودن كورى چشم، خيار در مورد آن نفى شده است. و اگر «عور» به معناى مطلق عيب باشد، آن گاه روايت بر انحصار خيار به عيوب خاص دلالت مىكند؛ البته ظاهراً همان معناى اوّل اراده شده است.
٤. روايت عبدالرحمن ابى عبداللّه از امام صادق(ع):
قال: «و تردّ المرأة من العفل و البرص و الجذام و الجنون، فأمّا ما سوى ذلك فلا» (١٩).
امام صادق(ع) فرمود: زن به خاطر عفل، برص، جذام و جنون برگردانده مىشود، نه به خاطر غير آن.
اين حديث را شيخ به اسنادش، از حسين بن سعيد، از قاسم، از ابان، از عبدالرحمن بن ابى عبداللّه، از امام صادق(ع) نقل مىكند. منظور از قاسم در اين جا ـ به قرينه روايت حسين بن سعيد از او ـ همان قاسم بن محمد جوهرى است كه به خاطر نقل برخى از مشايخ سه گانه (٢٠)از وى وثاقتش ثابت است. پس سند حديث تمام مىباشد.
نكته ديگرى كه در مورد اين حديث وجود دارد اين است كه روايت عبدالرحمن بن ابى عبداللّه به سند صحيح ديگرى نيز نقل شده است؛ البته با حذف جمله «فأمّا ما سوى ذلك فلا» و اين همان حديثى است كه شيخ كلينى آن را از ابو على اشعرى، از محمد بن عبدالجبار، از صفوان بن يحيى، از عبدالرحمن بن ابى عبداللّه، از امام صادق(ع) نقل مىكند:
قال: «المرأة تردّ من أربعة أشياء: من البرص و الجذام و الجنون و القرن و هو العفل،
(١٨) همان، ص٢١٠، ح١١.
(١٩) همان، ح١٣.
(٢٠) ابن ابى عمير، صفوان بن يحيى، احمد بن محمد بن ابى نصر بزنطى.