فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی
(١)
محارب كيست و محاربه چيست؟(2) آیة الله سيّد محمود هاشمى
٣ ص
(٢)
بررسى شرط مرد بودن مفتـى آیة الله محمّد محمّدى گيلانى
٨٣ ص
(٣)
تأمّلى در ماده 91 قانون تعزيرات سعيد قماشى
١١١ ص
(٤)
سيرى در العناوين، ج 2 محمد رحمانى
١٣٣ ص
(٥)
كتـاب نمـا
١٧٣ ص
(٦)
رساله خطى البرهان المؤسّس لتحقيق أنّ المتنجّس لا ينجّس
١٨١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦١ - محارب كيست و محاربه چيست؟(٢) آیة الله سيّد محمود هاشمى
میکند که تمام موضوع در حدّ محارب، عبارت است از هر آنچه که در نتیجه محاربۀ مسلّحانه حاصل میشود از قبیل ترساندن مردم و سلب امن و آسایش آنان و تلاش برای ایجاد فساد در زمین که مفاد عطف جملۀ دوّم آیه (وَ یَسْعَوْنَ فِی الْأَرْضِ فَسٰاداً) بر عنوان محارب است. این جمله میتواند قرینهای باشد بر اینکه نتیجۀ مذکور یعنی «ترساندن مردم از طریق محاربه» در موضوع حدّ محارب اخذ شده است، چه این ترساندن با سلاح باشد و چه بدون سلاح.
تقریب سوم؛ تمسّک به پارهای از روایات خاصّهای که از این لحاظ اطلاق دارند و پیش از این آورده شدهاند. این روایات فراوانند از آن جمله:
روایت خثعمی که در بخش دوّم گذشت، آنچه در آن روایت آمده عنوان «قاطع الطریق» است که مطلق است و مواردی را که رهزنی بدون سلاح باشد نیز در بر میگیرد.
نمیتوان ادّعا کرد که این روایت در مقام بیان این جهت نیست، مخصوصاً با ملاحظۀ ذیل روایت که امام در ضمن آن قصد دارد اصل این حد و مجازات را از لحاظ موضوع و حکم بیان کند. آری اگر عنوان «قطع الطریق» اصطلاح متشرعیهای باشد که اشاره به عنوان محارب دارد و گفتیم که از نظر لغوی، «سلاح کشیدن» در عنوان محارب اخذ شده است، در این صورت اطلاق یادشده تمام نیست، امّا وجود چنین اصطلاحی، غیر ظاهر است. با این همه، پیش از این گفته شد که خثعمی توثیق ندارد.
روایت احمد بن فضل که عیّاشی آن را نقل کرده است و نیز در بخش دوّم گذشت. در این روایت آنچه در تعبیر امام (ع) آمده است- بر فرض صدور روایت از امام عنوان «اخافة السبیل» است و این عنوان نیز اعمّ است از آنکه با سلاح باشد یا