فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٥ - بررسى شرط مرد بودن مفتـى آیة الله محمّد محمّدى گيلانى
استنباط احکام شرعی است، در استنباط حکم شرعی به روشن مذکور برای عمل خود و یا دیگران، تردیدی نخواهد داشت.
از طرفی بنای عقلا در این باب (یعنی رجوع جاهل به عالم و سؤال از «اهل ذِکر» در مورد مسائل مبتلا به شرعی) عرصهاش وسیعتر از آن است که شامل زنان جامع الشرائط نشود، از طرف شارع هم ردعی نرسیده است که این گستردگی را محدود کند. مقام دوم: دیدگاههای فقها
از هیج یک از فقهای عظام گذشته، سخنی که دلالت بر تضییق دایرۀ افتا و انحصار آن به مردان داشته باشد، نیافتهایم جز از شهید ثانی. ایشان در کتاب قضاء از شرح لمعه و در شرح این عبارت شهید اوّل که: «در عصر غیبت قضاوت فقیهی که تمام شرایط افتا را داشته باشد نافذ است»، میگوید: «و شرایط افتاء عبارت است از: بلوغ، عقل و مرد بودن.» [١]
صاحب فصول در مبحث اجتهاد و تقلید کتاب فصول میگوید:
«شهید ثانی در آغاز کتاب قضاء از شرح لمعه در ضمن بیان شرایط افتا، شرط ذکوریت، حلال زادگی، قدرت بر سخن گفتن و نوشتن و حریت را از شرایط افتا شمرده بر دو شرط اول ادّعای اجماع و بر سه شرط اخیر ادّعای شهرت کرده است. بنابراین همچنانکه از ظاهر کلام چنین فهمیده میشود. ممکن است مقصود شهید از افتا، قضاوت باشد و ممکن است مطلق فتوی اعمّ از قضا و غیر قضا باشد. و بر فرض اینکه مرادش مطلقاً فتوی باشد، آیا این شرایط، مطلقاً در فتوی معتبر است و یا در مقام افتا برای دیگران
[١] الروضة البهیة، ج ٣، ص ٦٢.