حلّی، شایستگی افتاء ندارد.» [١]
مخفی نماند که تعبیر امام (ع) به عباراتی مثل: «آنچه او برای تو روایت کند، از طرف من روایت کن «و یا» آنچه برای تو از طرف من گفت واقعاً از طرف من بوده است، بر سبیل اجازۀ روایتی آنچنانکه بین محدّثین رایج است، نبوده است، بلکه ظاهر این است که مقصود امام (ع)، روایت و نقل کلام امام بر سبیل اخبار از حکم اللّٰه (تعالی) بوده است.
زیرا بدون شکّ میان نقل حدیث و افتاء تفاوت هست و هر کدام شئون و شروط مخصوص خود را داراست و تفاوت این دو مثل روز روشن است. در نقل روایت، رأی و حدس و استنباط راوی نباید منتقل شود بلکه فقط باید عینی الفاظ روایت منتقل شود، حتّی در روایاتی که نقل به معنا می‌شوند اگر جوهر بر همان الفاظ در قالبی دیگر نقل می‌شود ولی در صورتی پذیرفته می‌شود که اطمینان حاصل شود که الفاظ نقل شده با اصل معنای مورد نظر معادل و مساوی باشد و نمی‌توان بر اساس حدس ناقل به تأویل الفاظ دست فرد و آن را مدلول اصل پنداشت.
امّا فتوی عبارت است از اخبار از حکم خدا از طریق استنباط، بر طبق حدس و اعتقاد مفتی به اینکه این فتوی، مدلول نص است و یا منتهی به نصّ می‌شود.
بنابراین اخباری که عین الفاظشان نقل شده و صدورشان از ائمّه: مورد اطمینان است، مانند اصول اربعمأة، نزد رؤسای مذهب مورد قبول و اعتماد هستند، اگرچه برخی از مصنّفین این اصول مانند شلمغانی، ابن هلال، ابی الخطّاب و بنی فضّال دارای مذاهب فاسد بوده‌اند، امّا آراء و نظریات آنها مردود بوده است (نه

[١] قوانین، ج ٢، ص ١٣٩.