وَ إِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَ قَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ إِلَّا أَنْ يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوَا الَّذِي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّكاحِ وَ أَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‌ ....

بقره (٢) ٢٣٧

٢٩٩٤. استحباب پرداخت متاعى مناسب به زنان مطلّقه، در صورت عدم تعيين مهريه براى آنان:

لا جُناحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّساءَ ما لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً وَ مَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَ عَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتاعاً بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ. [٢]

بقره (٢) ٢٣٦

٢٩٩٥. جواز افزايش يا كاهش مهر، در ازدواج موقّت، پس از عقد:

... فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِيما تَراضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ ... [٣]

نساء (٤) ٢٤

٢٩٩٦. جواز اكراه زنان براى واگذارى مهريّه خويش، در صورت ارتكاب فحشا از سوى آنان:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَرِثُوا النِّساءَ كَرْهاً وَ لا تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ ما آتَيْتُمُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ ....

نساء (٤) ١٩

٢٩٩٧. جواز ابراى مطلّقه از جانب شوهر، از نصف مهريّه پرداخت شده، قبل از آميزش جنسى با او:

بقره (٢) ٢٣٧

٢٩٩٨. جواز اسقاط نصف مهريّه (يا كمتر از آن) از سوى زوجه، در صورت طلاق وى، پيش از آميزش:

وَ إِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَ قَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ إِلَّا أَنْ يَعْفُونَ‌ ... [٥]

بقره (٢) ٢٣٧

٢٩٩٩. جواز ابراى نصف مهريّه، از سوى ولى زوجه:

وَ إِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَ‌ ...

[١] . امام باقر عليه السلام درباره آيه مزبور فرمود: خطاب در آيه‌متوجّه اوليا است، زيرا رسم بر اين بود كه هرگاه دختران يتيم را به ازدواج درمى‌آوردند مهريّه آنها را براى خود مى‌گرفتند و به دختران چيزى نمى‌دادند. خداوند متعال آنان را از اين كار بازداشت. (التّبيان، ج ٣، ص ١١٠)

[٢] . «و متّعوهنّ» را برخى حمل بر استحباب كرده‌اند و گفته‌اند: مربوط به كسانى است كه مهريّه‌اى براى آنان تعيين نشده است. (مجمع‌البيان، ج ١-/ ٢، ص ٥٩٥)

[٣] . برخى مفسّران گفته‌اند: مقصود از «و لا جناح عليكم ...» افزايش يا كاهش، ابراء يا تأخير مهر است. (همان، ج ٣-/ ٤، ص ٥٣)

[٤] . بنا بر احتمالى، مقصود از جمله «أو يعفوا الّذى بيده‌عقدة النّكاح» شوهر است، بنابراين او مى‌تواند نصف مهريّه پرداخت شده را مطالبه نكند و ذمّه مطلّقه را ابرا نمايد. (همان، ج ١-/ ٢، ص ٥٩٧)

[٥] . جواز ابرا «كمتر از نصف» از سوى زن با استفاده از مفهوم اولويّت است‌