فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ١١٠ - ارث والدين
... وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُهاجِرِينَ ... [١]
احزاب (٣٣) ٦
٣٨٥. نسخ حكم ارث بردن، به سبب هجرت و پيمان برادرى، در قرآن:
وَ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْ بَعْدُ وَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا مَعَكُمْ فَأُولئِكَ مِنْكُمْ وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ ... [٢]
انفال (٨) ٧٥
... وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُهاجِرِينَ ....
احزاب (٣٣) ٦
٩. ارث زن
٣٨٦. ارث بردن زنان، از والدين و خويشاوندان خود:
... وَ لِلنِّساءِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ نَصِيباً مَفْرُوضاً.
نساء (٤) ٧
نيز--) ارث خواهر، ارث دختر، ارث مادر، ارث همسر
١٠. ارث شوهر
٣٨٧. نصف اموال زن، سهمالارث شوهرش، در صورت فقدان فرزند براى آن زن:
وَ لَكُمْ نِصْفُ ما تَرَكَ أَزْواجُكُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُنَّ وَلَدٌ ....
نساء (٤) ١٢
٣٨٨. يك چهارم اموال زن، سهمالارث شوهرش، در صورت وجود فرزند زن:
وَ لَكُمْ نِصْفُ ما تَرَكَ أَزْواجُكُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُنَّ وَلَدٌ فَإِنْ كانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ ....
نساء (٤) ١٢
٣٨٩. ارث بردن شوهر از زن خود، به مجرّد عقد و مشروط نبودن ارث به آميزش:
وَ لَكُمْ نِصْفُ ما تَرَكَ أَزْواجُكُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُنَّ وَلَدٌ فَإِنْ كانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ ... [٣]
نساء (٤) ١٢
نيز--) ارث مرد
١١. ارث فرزند
--) ارث پسر، ارث دختر
١٢. ارث كلاله
--) ارث برادر، ارث خواهر
١٣. ارث مادر
--) ارث والدين
١٤. ارث مرد
٣٩٠. ارث بردن مردان، از تركه والدين و خويشاوندان خود:
لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ ...
مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ نَصِيباً مَفْرُوضاً.
نساء (٤) ٧
٣٩١. عدم تفاوت در ارث مردان از تركه والدين و خويشاوندان بين زيادى و كمى تركه آنها:
لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ ...
مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ نَصِيباً مَفْرُوضاً.
نساء (٤) ٧
نيز--) ارث پسر، ارث شوهر، ارث والدين
١٥. ارث والدين
٣٩٢. يك ششم از كلّ مال، سهم ارث هر يك از پدر و مادر با وجود فرزند براى ميّت:
... وَ لِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِنْ كانَ لَهُ وَلَدٌ ....
نساء (٤) ١١
[١] . اين آيه دلالت دارد كه مؤمنان و مهاجران، قبل از تشريعارث به واسطه عقد اخوّت و نيز به واسطه هجرت از همديگر ارث مىبردند. سپس نسخ شده است. (التّبيان، ج ٨، ص ٣١٨)
[٢] . گروهى از مفسّران گفتهاند: مقصود از «أولوا الأرحام» خويشاوندان ميّتاند كه در ارث بردن، برخى مقدّم بر برخى هستند، در اين صورت آيه، ناسخ توارث به سبب پيمان حمايت و برادرى، هجرت و ... است. (مجمعالبيان، ج ٣-/ ٤، ص ٨٦٤)
[٣] . از اطلاق آيه، چنين برداشتى فهميده مىشود