نبوت
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص

نبوت - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٧

نقد نظر مهندس بازرگان

ولی من می‌بینم این راههای دیگری که طی شده است ، یک مقدماتی کاملی‌ برای اثبات مطلب نیست ، یک مقدمات ضعیف و ناقصی هست که تقریبا می‌شود گفت که حرف دیگران را کم و بیش ممکن است از دستشان بگیرد بدون‌ اینکه یک حرف تمامی بجای آن گذاشته شده باشد ، که حالا من مقداری از مقدمات [ را ذکر می‌کنم ] . واقعا اگر بیان تمام باشد ، با کمک حرفهایی‌ که دیگران هم در این زمینه گفته‌اند من عرض می‌کنم . خلاصه آنچه که من در دو کتاب درس دینداری و راه طی شده مطالعه کردم [١] [ به این شرح است‌ ] ، چند مقدمه ذکر شده : . ١ " پیغمبران همیشه برخلاف جریان حاکم بر اجتماعات خود قیام‌ کرده‌اند " . همیشه حالشان این بوده که برخلاف یک جریان عادی در اجتماع‌ خودشان قیام کرده‌اند . البته این مطلب مطلب درستی است ، همین‌طور است‌ ، ولی می‌دانیم اختصاص به پیامبران ندارد ، غیر پیامبران هم خیلی بوده‌اند . اصلا همه قیام کنندگان و پدید آورندگان انقلابات این جور بوده‌اند .
سقراط کشته نشد مگر به علت اینکه برخلاف جریان حاکم بر اجتماع خودش‌ قیام کرده بود . . ٢ " پیغمبران در راه هدف خود مجاهده و فداکاری کرده‌اند " . این هم‌ درست است ، همین طور است ، اینها در راه خودشان مجاهده و فداکاری‌ کرده‌اند ، که این هم باز نمی‌شود گفت از مختصات پیغمبران است یعنی غیر پیغمبران در راه هدفهای خودشان مجاهده و فداکاری نکرده‌اند ، کما اینکه‌ نمی‌توانیم بگوییم هر کسی که در راه هدف خودش مجاهده و فداکاری کرده‌ است پیغمبر بوده ، مثلا آیا مزدک واقعا در راه خودش فداکاری نکرد ؟ و هرکس دیگر نظیر او ؟ در عصر اخیر که زیاد بوده‌اند . . ٣ " آنها همیشه منفرد و تنها بوده‌اند ، یک قدرتی ، سیاستی ، طبقه‌ای‌ از آنها حمایت نمی‌کرده است " . این هم باز مشابه در دنیا همیشه داشته‌ است . . ٤ " منفعت طلب نبوده‌اند ، در پی جمع مال و کسب قدرت نبوده‌اند " . این البته مطلبی است که ما قبول داریم ولی یک نفری که ما می‌خواهیم‌ برای او نبوت را اثبات


[١] درس دینداری شاید اندکی مفصلتر و جامعتر است یعنی اصول مطالبش‌ بیشتر و تفصیلش در هر یک کمتر است .