نمی‌تواند غیر از این باشد ، نمی‌توانسته از این ناقص‌تر باشد و نمی‌توانسته‌ کاملتر باشد . من یک وقت دیگر عرض کردم ، بهترین مثال درباب نظام‌ خلقت مثال اعداد است . این که انسان فرض می‌کند که یک موجودی در مرتبه‌ موجود دیگری باشد ، چرا این آن نشد ، چرا الاغ انسان نشد چرا انسان الاغ‌ نشد ، حتی چرا زید عمر و نشد چرا عمر و زید نشد ، چرا ابوجهل پیغمبر نشد چرا پیغمبر ابوجهل نشد ، درست مثل این است که بگوییم چرا ٤ ، ٥ نشد چرا ٥ ، ٤ نشد . اصلا ٤ بودن ٤ به همین است که در این جایی که هست باشد ، اگر ٤ را از اینجا برداریم نه این است که ٤ را ما ٧ کرده‌ایم ، اصلا آن ٤ نیست ، آن ٧ است . ٧ را هم از جای خودش برداریم بیاوریم جای ٤ ، نه‌ این است که جای ٧ را عوض کرده‌ایم ولی ٧ ، ٧ است ، اصلا ٧ جایش عوض‌ بشود خودش خودش نیست . موجودات در این عالم به اصطلاح فلاسفه مرتبه‌شان‌ مقومشان است ، یعنی هر موجودی در هر مرتبه‌ای که وجود دارد [ آن مرتبه ] جزء ذاتش است ، اصلا محال است ، فرض امر محال است [ که مرتبه آن عوض‌ شود و آن موجود همان باشد ] . همین‌طور که شما در حساب و هندسه اصلا فکر نمی‌کنید که بگویید چرا ٧ ، ٨ نشد چرا ٨ ، ٧ نشد ، در نظام خلقت هم‌ اینطور است ، اساسا این چراها نمی‌آید . من هم [ که ] این مسئله نیاز را عرض کردم ، دیدید دنبالش نیاوردم که چون نیاز اینچنین است [ پس عدم‌ ارسال پیامبران بر خداوند قبیح است ] . البته بعضی متکلمین بودند که‌ اینطور می‌گفتند : چون چنین نیاز بود بر خداوند قبیح بود که پیغمبران را نیاورد ، اگر خداوند پیغمبران را نمی‌فرستاد فقط کار زشتی را مرتکب شده‌ بود . نه ، اگر نیاز بود و استعداد هم بود ، هم نیاز بود و هم امکان‌ افاضه فیض ، قطعا می‌شود . اگر نیاز نباشد یک موجودی است که در خلقت‌ باقی نمی‌ماند ، مثل انگشت اضافی است که خود طبیعت حذفش می‌کند . خلقت‌ ، امری را که مورد نیاز نباشد و با سایر امور تلازم نداشته باشد [ فرضا ] هم وجود پیدا کند حذف و طرد می‌کند . - مسأله اول مسأله اصول دین بود که فرمودید اصول دین سه تاست و در مذهب شیعه می‌گویند پنج تاست در حالی که به نظر بنده اصول دین دوتاست‌ چون اصول ، آن را می‌گوییم که منشعب از همدیگر نباشد ، یکی توحید است و یک نبوت است و معاد زاییده ایندوست یعنی اگر کسی توحید را بپذیرد و نبوت را هم بپذیرد اتوماتیکمان و خواه ناخواه معاد را می‌پذیرد مگر دومی‌ را نپذیرفته باشد . البته توحید هیچ به اینها