بعد از او آمده‌اند هرگز به پای او نرسیده‌اند ، [ این خودش اعجاز است ]. مرحله دیگر ، مقررات و قوانین است ، چون قرآن در عین حال واضع یک‌ سلسله مقررات و قوانین است چه درباب عبادات چه درباب مسائل اجتماعی‌ که اصطلاحا در فقه آنها را " معاملات " می‌گویند ، درباب حقوق اجتماعی ، درباب حقوق خانوادگی . مثلا همین مسأله حقوق زن ، چون من خودم در این‌ مسأله به نسبت بیش از سایر مسائل مطالعه دارم ، و پس از مطالعه کردن‌ در همین موضوع وقتی که بینی و بین الله قرآن را مطالعه کردم و دقیقا تا حدودی که برایم مقدور بود در همین زمینه حقوق زن رسیدگی کردم دیدم سطح‌ قرآن خیلی سطح عالی عجیبی است . وقتی من همان را مقایسه کردم با روایاتی‌ که در این زمینه آمده است چون روایت بالاخره دست بشر رسیده ، قرآن‌ متواتر است یعنی کلام خداست که عین همان کلام به ما رسیده ، انگار واسطه‌ای نخورده است ، ولی روایات را راویان نقل کرده‌اند ، احتمال اینکه‌ یک کلمه زیادتر یا کمتر و یا همه آن را به کلی جعل کرده باشند هست دیدم‌ منطق روایات اسلامی درباب حقوق زن هرگز به سطح قرآن نمی‌رسد . وقتی که به‌ فقه اسلامی مراجعه کردم دیدم چون سلیقه‌های شخصی فقها هم که متأثر از محیط و زندگی‌شان بوده خواه ناخواه در آراءشان تأثیر داشته ، یک درجه پایین‌تر از اخبار و روایات است . بعد وارد عرف مسلمین که شدیم دیدیم حتی یک‌ درجه هم از فقه اسلامی پایین‌تر است . آنگاه انسان فکر می‌کند که یک مرد امی درس ناخوانده چقدر می‌تواند به‌طور عادی روشن و روشنفکر باشد که حتی‌ دانشمندانی که سالها در مدارس تحصیل می‌کنند این‌طور نتوانند مطالب را روشن ببینند و درک کنند . از اینها که بگذریم ، یک سلسله مسائل دیگر پیش می‌آید که در آنها باید از متخصصین دیگر استمداد کرد و آنها در این زمینه‌ها بحثهایی کرده‌اند . البته می‌دانید که قرآن اینجور مسائل را به مناسبت مسائل دیگر می‌آورد . مسائلی که قرآن درباب طبیعت و به اصطلاح در طبیعیات آورده است ، درباره باد بحث کرده ، درباره باران بحث کرده ، درباره زمین بحث کرده‌ ، درباره آسمان بحث کرده ، درباره حیوانات بحث کرده است . البته در این قسمت مفسرین قدیم کم و بیش بحث کرده بودند ولی علمای جدید از وقتی‌ که علوم طبیعی پیشرفت خوب و نمایانی کرده است بیشتر در این مسائل قرآن‌ دقت کرده‌اند . تفسیر طنطاوی بیشتر کوششش این است که طبیعیات قرآن را با توجه به طبیعیات جدید روشن کند و ثابت نماید که آنچه که قرآن در این‌ زمینه‌ها گفته است