نبوت - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢١

یک نوع ناراحتی روحی و روانی و داخلی بود " « ثم ادبر و استکبر » " بعد پشت کرد و رفت در حالی که کبر بر او مستولی شده بود " « فقال ان‌ هذا الا سحر یؤثر »" گفت من هر چه فکر می‌کنم این جز یک سحر چیز دیگری‌ نیست " « ان هذا الا قول البشر » " [١] جز سخن بشر چیز دیگری نیست‌ ولی سخن بشری است که آمیخته به سحر و جادوست .
درباب اعجاز قرآن ، ما از دو جنبه باید صحبت کنیم و به نظر می‌رسد مجال سخن در اینجا خیلی باز است و میدان بازی دارد برای صحبت کردن ، و ارزش دارد که ما هر چه بیشتر در این زمینه مطالعه کنیم و آقایان هم همین‌ طور مطالعه کنند . در فارسی بعضی کتابها در این زمینه هست که من آقایان‌ را راهنمایی می‌کنم ، از جمله همین کتاب اعجاز قرآن صادق رافعی ترجمه‌ مرحوم ابن‌الدین که ممکن است کمی فنی‌تر و کسالت‌آورتر باشد ، و یکی از قسمتهایی که شاید قبل از اینها باید مطالعه شود کتاب آئینه اسلام است ( ترجمه مرآت الاسلام طه حسین که مرحوم آیتی خودمان رضوان الله علیه در اوایلی که شرکت انتشار تأسیس شد . این کتاب را ترجمه کرد ) : ٤٦ صفحه‌ این کتاب ( از صفحه ١٣٤ تا ١٨٠ ) اختصاص دارد به بحث درباره قرآن ، بسیار خوب و مفید و نافع است ، کما اینکه آقای شریعتی خودمان [٢] هم‌ در اواخر مقدمه تفسیر نوین قسمتی راجع به همین مسأله اعجاز قرآن بحث‌ کرده و ایشان هم خوب بحث کرده‌اند و خیلی هم استناد کرده‌اند به همین‌ کتاب صادق رافعی . یکی هم کتابی مرحوم سید هبه‌الدین شهرستانی نوشته به‌ نام المعجزه الخالده ، ولی آن به عربی است . به هر حال این چند ورقی هم‌ که آقای شریعتی در مقدمه تفسیر نوین بحث کرده‌اند خوب است . اینها زمینه‌های خوبی برای مطالعه کردن است .
حالا من می‌خواهم این موضوع را با یک بیان شاید تازه‌ای بحث کنم و آن‌ اینکه : مسأله اعجاز قرآن را از دو جنبه باید بحث کرد ، یکی جنبه زیبایی‌ و هنری و دیگری جنبه علمی و فکری . جنبه زیبایی و هنری مربوط به لفظ قرآن‌ یعنی همین عبارات قرآن است ، نه لفظ منفک از معنا ، لفظ بی‌معنی که‌ زیبا هم نمی‌تواند باشد ، بلکه لفظ از آن حیث که محتوی یک معناست ولی‌ زیبایی مال لفظ است . این همان چیزی است که علمای ادب از آن تعبیر می‌کنند به " فصاحت و بلاغت " و بعد هم فصاحت را تعریف