ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٥٠ - آيا شدت احساس زيبايى طاوس در خويشتن است كه با نالهء از دل بر آمده به جهت مشاهدهء زشتى پاهايش تعديل مى گردد

ملاحظه مى كنيد كه على ( ع ) نمى فرمايد قوانين پيش ساخته در بارهء انسانها چنين اقتضاء مى كند كه من براى تو مى خواهم بگويم ، بلكه مى فرمايد فرزندم ، من در كردار و رفتار آنان نگريستم و آثار آنان را پيگردى كردم و در بارهء اخبار سرگذشت آنان انديشيدم . در اين استقراء و پيگردى چنان دقيق كار كردم كه گويى من يكى از همان مردم بوده‌ام و با آنان زندگى كرده‌ام لذا اصول و قوانين ناب را كه از حوادث و رفتارهاى زندگى و نتايج كارهاى آنان به دست آورده‌ام براى تو انتخاب نموده و بيان مى كنم .
در قرآن مجيد حتى يك مورد نمى توان پيدا كرد كه خداوند بفرمايد : اين كه شما بايد حقائق عالم هستى را تا آنجا كه مقدور است بفهميد ، بنشيند و با ذوق و شطرنج بازيهاى مغزى روى مهره‌هاى تخيلى در بارهء آن حقائق بينديشيد ، بلكه همواره خداوند بندگان خود را به مشاهده و نظر در واقعيات عالم هستى از وجود خود گرفته تا همه كرات فضايى و واقعيات زمينى را دستور اكيد فرموده است .
٣٠ ، ٣١ - فإذا رمى ببصره ألى قوائمه زقأ معولا بصوت يكاد يبين عن استغاثته ، و يشهد بصادق توجّعه لأنّ قوائمه حمش كقوائم الديكة الخلاسيّة ( و در آن هنگام كه به پاهايش مى نگرد صدايى ناله مانند بر مى آورد ، چونان جاندارى كه پناه جويى خود را آشكار مى كند ، فرياد او به صدق احساس دردش گواهى مى دهد ، زيرا پاهايى سياه رنگ و زشت و نازك دارد مانند پاهاى خروس خلاسى . . . ) آيا شدت احساس زيبايى طاوس در خويشتن است كه با نالهء از دل بر آمده به جهت مشاهدهء زشتى پاهايش تعديل مى گردد امير المؤمنين عليه السلام در اين جملات صريحا نمى فرمايد كه علت نالهء طاوس در هنگام نگريستن به پاهايش معلول شدت احساس زيبايى بال و پر و ديگر اعضاى او