ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٣٢ - ذات اقدس ربوبى و كنه و حقيقت عظمت آن ذات اقدس از دسترس ادراكات بسيار بدور است
راه حكمت است « ، برتراند راسل .
) . . - [١] ( . عبارات ماكس پلانك كه به حق از پدران فيزيك جديد مى باشد ، چنين مى گويد : « تصويرى كه دانشمندان از جهان خارجى مى سازند - كمال مطلوب فكرى دانشمندى كه در رشتهء فيزيك كار مى كند آن است كه واقعيت عالم خارج را فهم كند . وسيله اى كه وى براى رسيدن به اين منظور در اختيار دارد ، چيزى است كه در علم فيزيك » اندازه گيرى « ناميده مى شود ، و اين گونه وسائل هيچ نوع اطلاع مستقيمى در بارهء عالم خارج نمى دهند .
بلكه تنها كار آنان اينست كه نمودهاى فيزيك را ثبت كنند و به شكلى نمايش دهند .
اسبابهاى اندازه گيرى اطلاع و آگهى صريح بما نمى دهند و نتائج حاصل شده از آنها بايد مورد تفسير و تعبير قرار گيرد ، چنانكه هلمهولتز گفته است : اندازه گيرى علائمى را در دسترس عالم فيزيك مى گذارد كه وى بايد آنها را ترجمه كند ، همان گونه كه يك نفر متخصص در خطوط قديمى بايد اسناد مربوط به مدنيتهاى مجهول ما قبل تاريخ را ترجمه كند . نخستين چيزى كه اين متخصص خط فرض مى كند - و براى آنكه كارش بتواند نتيجه اى داشته باشد ، ناچار از چنين فرضى است - آن است كه اين سند يا نوشته محتواى اطلاع و پيغامى است كه بنا بر قواعد صرف و نحو تنظيم شده است . بهمين ترتيب
[١] ٢٧ - . ترجمه فارسى ، از عرفان و منطق آقاى نجف دريابندى ، ص ٧٧ . اين عبارت را در مباجث گذشته آوردهايم و بجهت اهميت شديد آن در اينجا نيز مطرح نموديم .