ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢١٢ - عبادت تكوينى و عبادت تشريعى

٦ - خرّت له الجباه ، و وحَّدته الَّشفاه عبادت تكوينى و عبادت تشريعى < شعر > از ثرى تا به ثريّا به عبوديت او همه در ذكر و مناجات و قيامند و قعود < / شعر > سعدى < شعر > جمله اجزاء در تحرك در سكون ناطقان كانّا أليه راجعون ذكر تسبيحات اجزاء نهان غلغلى افكنده در اين آسمان جمله اجزاء زمين و آسمان با تو مى گويند روزان و شبان ما سميعيم و بصيريم و هشيم با شما نامحرمان ما خامشيم خامشيم و نعرهء تكرارمان مى رود تا پاى تخت يارمان < / شعر > البته ما كه از حركت قانونى در مسير تكاملى بازمانده و بجاى پيشرفت در مدارج ترقى و اعتلاى انسانى ، به مراحل پست وجود در حال سقوط هستيم ، هرگز نخواهيم توانست ذكر و تسبيح و سجدهء موجودات را بشنويم و بفهميم و با آنها آشنا شويم :
< شعر > چون شما سوى جمادى مى رويد آگه از جان جمادى كى شويد < / شعر > انسانها با ذكر و تسبيح و سجدهء مشخص ، خداوند را عبادت مى كنند . ديگر موجودات با وسائط و كيفياتى با پروردگار عالميان در حال عبادتند كه ما آنها را درك نمى كنيم . خداوند سبحان مى فرمايد : ( تُسَبِّحُ لَه السَّماواتُ السَّبْعُ وَالأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِه وَلكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ إِنَّه كانَ حَلِيماً غَفُوراً ) - [١] ( آسمانهاى هفتگانه و زمين هر كه [ يا هر چه ] در آنهاست به آن ذات اقدس براى ستايش او تسبيح مى گويند ،

[١] . الاسراء ، آيهء ٤٤ .