ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٣٩ - طاوس

سريع در هوا باز داشت ١٠ و با پرواز بالهاى باز ، نزديك زمين آنها را به حركت در هوا وا داشتخداوند آن پرندگان را با اختلافى كه در رنگها دارند ، با لطف قدرت و صنعت دقيق خود ، منظم فرمودبرخى از آنها در قالب يك رنگ مشخص غوطه ورند كه با هيچ رنگى غير از همان ، كه در آن غوطه ور است ، مخلوط نمى باشد .
و بعضى ديگر از آنها در رنگى كه غوطه ور است ، غير از آن رنگى است كه دور گردن او دارد طاوس و از شگفت انگيزترين آنها از جهت آفرينش ، طاوس است كه خداوند آن را در محكمترين هماهنگى اعضاء آفريد و رنگهاى آن را در زيباترين نظم قرار داددر خلقت طاوس بالى قرار داد كه استخوانهاى آن سر بهم دارند و دمى كه كشش آن را طولانى فرمودهنگامى كه به طرف مادهء خود برود ، آن دم در هم جمع شده را باز مى نمايد و آن را بلند و برافراشته مى سازدكه گويى آن دم بادبان كشتى « دارى » است كه كشتيبانش آن را كشيده باشد . اين حيوان به رنگهاى خود مى نازد ، و دم خود را با تبحر به اين طرف و آن طرف حركت مى دهدو مانند خروس عمل جنسى انجام مى دهد و با آلات تناسل خود جماع مى كند مانند عمل حيوانات نر كه در عمل جنسى نيرومند هستندمن در اين بيان ترا به مشاهدهء عينى حواله مى كنم ، نه مانند كسى كه به سند ضعيف ارجاع نمايد . و اگر وضع عمل جنسى طاوس همان گونه باشد كه بعضى گمان كرده‌اند كه اين حيوان مادهء خود را به وسيلهء اشكى كه چشمان او بر مى آورد و در پلكهاى چشمش مى ايستدو مادهء اين حيوان آن را مى ليسد و پس از آن تخم مى گذارد نه اين كه از راه تلقيح نر آبستن شود به غير از اشك خارج شده از چشم اين گمان شگفتآور از افسانهء « منقار گذاشتن نر به منقار ماده » براى تلقيح كه