ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٦٤ - تفاوت شخصيتها با نظر به معلومات و تجارب و ظرفيت در برابر حوادث و حسّاسيت در مقابل برخى انگيزهها و كمال جوئى

احتمالى يا حدسى از راه مى رسند و با او ارتباط برقرار مى كنند .
٥ . افزون گرايى بىحد و در بارهء هر آنچه كه سود و كمال خود را در آن مى بيند .
آن حقيقتى كه مديريت و توجيه و ارزشيابى موضوعات فوق [ و با نظر به حالت تركيبى و فرعى آنها ] و صدها برابر آنها را در صورت سالم بودن در يك « حيات معقول » بايد انجام بدهد ، شخصيت است .
تفاوت شخصيتها با نظر به معلومات و تجارب و ظرفيت در برابر حوادث و حسّاسيت در مقابل برخى انگيزه‌ها و كمال جوئى بديهى است كه شخصيتهاى اشخاص در مقايسه با يكديگر ، بسيار متفاوت است ، و به جهت همين تفاوتها است كه يك ملاك فراگير و قاعدهء واحده كاملا كلى براى شناخت و ارزيابى آنها ، نمى توان عرضه نمود . شخصيت كسى كه از اندك معلومات و تجارب بهره اى ندارد ، چگونه قابل قياس است با كسى كه از معلومات و تجارب فراوانى برخوردار است . كسى كه از شخصيت قوى در سازماندهى كاملى درون خود در برابر تندترين پيشامدها برخوردار است ، به هيچ وجه مشابهتى با آن كسى كه بنا بر مثل معمولى « با يك كشمش گرمش مى شود و با يك غوره سردش مى شود » ندارد . عده اى را با چشمانمان مشاهده كرده‌ايم كه با يادگرفتن چند اصطلاح فريبنده و با خواندن چند مجلد كتاب ذوقى ، تحملشان را چنان از دست دادند كه حاضر به شنيدن حتى يك كلمه انتقاد نشدند در برابر اين كم ظرفيتها ، انسانهايى ديديم كه با داشتن دريايى از معلومات و به وجود آوردن صدها مسائل ابداعى در فلسفه و علوم انسانى ، كمترين خودنمايى و هياهو ، حتى بدون ابراز اين كه « من هم موجودم » لحظات عمر پربارشان در ابديت معارف جاودانى سپرى شد .