ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٢٦ - ترجمهء خطبهء صد و شصت و چهارم

خدا را در نظر بگير خدا را ، در بارهء جانتزيرا در اين صورت تو [ در اين حادثه كه پيش آمده است ] نابينايى را به بينايى مبدل نمى سازى و چنان نيست كه بوسيلهء آموزش ، جهل تو مرتفع گرددراهها واضح است و نشانه‌هاى دين برپاستبدان ، برترين بندگان خدا در نزد خداوند سبحان ، امامى است عادل ، كه هدايت شده و مردم بوسيلهء او هدايت شوندسنت معلوم را بر پا بدارد و بدعت مجهول را بميراندو قطعى است كه سنتها روشن و روشنگرند ، و براى آنها نشانه‌ها استو بدعتها آشكارند و براى آنها [ نيز ] نشانه هايى استو بدترين مردم در نزد خدا امامى است ستمكار كه گمراه است و مردم بوسيلهء او گمراه مى شوندكه سنت گرفته شده از منبعش را بكشد و زنده كند بدعت كنار گذاشته شده راو من از رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم شنيدم كه مى فرمود : روز قيامت پيشواى ستمكار آورده مى شود در حالى كه نه يار و ياورى دارد و نه كسى كه از طرف او پوزش بطلبداين ستمكار در آتش دوزخ انداخته مى شود . او در آنجا مانند آسياب دور خود مى گردد ، سپس او را به ته دوزخ مى بندندو من ترا به خدا سوگند مى دهم كه كوشش كن پيشواى مقتول اين امت نباشىدر گذشته گفته مى شد در اين امت زمامدارى كشته مى شود و در كشت و كشتار تا روز قيامت گشوده مى گرددو همين حادثه امور اين امت را بر خودشان مشتبه خواهد ساخت و فتنه‌ها و آشوبها در ميان آنان گسترده خواهد گشتحق از باطل تفكيك داده نخواهد شد امت در ميان تشويشها و گرفتاريها به اضطراب افتاده و در هم خواهند آميخت هرگز مانند چارپاى بىاختيار مباش كه مروان بن حكم ترا هر كجا بخواهد براند ، در اين موقعيت كه ساليان زندگى تو متراكم و عمر تو رو به پايان مى رودعثمان به او گفت : « با مردم صحبت كن كه براى من مدتى مهلت بدهند تا ظلمهايى كه بر آنان وارد شده است ، بر طرف كرده و جبران نمايم . امير المؤمنين ( ع ) در پاسخ او فرمود : » آنچه كه