ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٠٣ - مسئلهء يكم - علل و نتايج بىنظمى در زندگى

نابسامانىهاى زندگى اجتماعى و سياسى و فرهنگى جامعه اى كه در آن بسر مى برد ، پوشش بر مستىها و ناآگاهىها و ديوانگىهاى چنين شخصى يا چنين اشخاصى بيندازد ٣ - نابسامانىها و ناهنجاريهاى حيات اجتماعى
٣ - نابسامانىها و ناهنجاريهاى حيات اجتماعى اين علت ناشى از خود فرد نيست بلكه مربوط به اختلالات زندگى اجتماعى است كه در حالات تحولات و انقلابات فراوان اتفاق مى افتد ، و ممكن است در حالات اعتدال زندگى اجتماعى انسانى باشد معتقد و ملتزم به نظم و قانون . متأسفانه برخى از جوامع اسلامى كه دين آنها بيش از همه اديان و مكاتب ديگر جوامع به مراعات نظم و قانون اصرار مى ورزد ، از زيانهاى بىنظمى ، رنج مى برد .
٤ - تقدّم روابط بر ضوابط
٤ - تقدّم روابط بر ضوابط با از كار افتادن نظم ، در زندگى ، ضوابط و مقررات اصالت و استحكام خود را از دست مى دهند و از هر شخصى ، هر كارى خواسته مى شود . با يك تملق و چاپلوسى و با احساس خويشاوندى و روابط سود و زيان كارها به جريان مى افتد .
در چنين وضعى ، براى رسيدن به هدف ، هر گونه دل به دست آوردن از رشوت بازيها گرفته تا زير بار ذلت رفتن رواج پيدا مى كند و بدين ترتيب در جامعه همهء اصول و قوانين و همهء قوانين بىاصل و ثبات گشته و شناور مى باشند ، تا موج انگيزه‌هاى روابط چه بخواهد ٥ - اختلالات در ارزشها
٥ - اختلالات در ارزشها در حكومت بىنظمى ، فرمانروايان اصلى عبارتست از تشخّص شخصيتها ، مهارت در فرصتيابىها . روانشناسى اشخاصى كه مورد بهره بردارى قرار مى گيرند . كارى كه از دست يك سلام گفتن و دست بر سينه ايستادن به موقع بر مى آيد ، از عهدهء هيچ اصل و قانون حيات بخش بر نمى آيد . پستترين افراد مى تواند خود را شريفترين افراد قلمداد كند و بالعكس شريفترين افراد تحت الشعاع نقشه كشىهاى