ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١١٤ - دولة بنى اميّه

خير سياسى آنان را يارى كنند .
امير المؤمنين عليه السلام در خطبهء ١٨٢ مى فرمايد : « اى مردم ، من آن مواعظ و پندهايى را در ميان شما منتشر كردم كه پيامبران به وسيله آنها امّتهاى خود را ارشاد كرده‌اند . و براى شما ادا كردم آنچه را جانشينان آن پيشوايان الهى به انسانهاى بعد از زندگى خود ادا نموده‌اند و با اين تازيانه سازنده شما را تأديب و تربيت كردم ، ولى تأدب نپذيرفتيد و با آن نواهى كه شما را از آلودگىها نجات مى داد ، شما را به جلو راندم ، به حركت [ در راه حيات معقول ] راه نيافتاديد . شما را به خدا ، آيا پيشوايى غير از من انتظار داريد كه جادّه را براى شما هموار سازد و شما را به راه راست ارشاد نمايد من بجهت ناتوانىها كه در شما ديده‌ام در بارهء شما چشم پوشىها كرده‌ام اگر اى مردم بخاطر بياوريد ، در آن هنگام كه شما خواستيد با من بيعت كنيد . با كمال صراحت بشما گفتم : دعونى و التمسوا غيرى . . . ( مرا رها كنيد و كسى ديگر را براى اين كار پيدا كنيد ) من عدالت خواهم كرد . من از سياست بازىهاى معمولى كه هيچ قضيهء دينى و اخلاقى در برابر آن ، توانايى مقاومت ندارد ، متنفرم . من انسان را مى شناسم و با آن خدايى كه اين انسان را آفريده است نيايشها و تعلَّمها دارم و لذا من مى دانم دواى دردهاى بشرى اين سياست بازىها و اين تخدير سازيها بنام فرهنگ پردازيها نيست .
بهمين جهت نهايت كوشش و تلاش را براى هموار كردن طريق سعادت زير پاى شما صرف كردم و مى دانيد كه من در اجراى دادگرى ، هيچ فرقى ميان دوست و دشمنم نگذاشتم ، ولى آن ناتوانىها كه در شما وجود دارد نتوانستم همهء آن عدالت و نظم و اصلاحى كه در ابعاد گوناگون وجود شما در نظر داشتم ، اجرا بدارم ، شما خيلى