ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٨ - نمونه اى از مختصات ايمان

و أنّ الخلق لا مقصر لهم عن القيامة ، مرقلين فى مضمارها ألى الغاية القصوى . ( و با دنيا است كه آخرت احراز مى گردد ، و با فرا رسيدن قيامت ، است كه بهشت [ به مردم با تقوى ] نزديك مى شود و دوزخ براى گمراهان . قطعى است كه براى مخلوقات جايگاه قرارى جز روز رستاخيز نيست . آنان در ميدان قيامت به غايت نهايى خود در حركت خواهند بود . ) آخرت يعنى جايگاه بروز نتائج كارهايى كه در زندگى دنيوى از بشر صادر شده است . اين مطلب در مبحث پيشين مطرح شده است و احتياجى به توضيح بيشتر ندارد .
بقيهء جملات فوق بيان ترتيب مراحلى است كه از آغاز آخرت شروع مى گردد . ٢٢ ، ٢٤ - قد شخصوا من مستقرّ الأجداث و صارو ألى مصائر الغايات ، لكلّ دار أهلها لا يستبدلون بها و لا ينقلون عنها ( مخلوقات از قرارگاه قبور خود بر مى خيزند و رهسپار سرنوشت خود مى گردند . براى هر جايگاهى از [ بهشت و دوزخ ] مردمى است كه آنرا تبديل نمى كنند و از آن منتقل نمى گردند . ) تا بتوانيد با اين جملهء ويرانگر حيات : نمى بينم ، پس نيست خودتان را تسليت ندهيد .
آرى ، امثال رباعيات ذيل از نظر ذوقيات تخيلى براى تسليت و خود فريبى جالب است :
< شعر > زان پيش كه غمهات شبيخون آرند فرماى كه تا بادهء گلگون آرند تو زرنه اى اى غافل نادان كه ترا در خاك نهند و باز بيرون آرند < / شعر > منسوب به خيام < شعر > يك چند به كودكى به استاد شديم يك چند به استادى خود شاد شديم پايان سخن شنو كه ما را چه رسيد از خاك بر آمديم و بر باد شديم < / شعر > منسوب به خيام