شرح كتاب سيبويه
(١)
٣ ص
(٢)
٥ ص
(٣)
١٣ ص
(٤)
١٧ ص
(٥)
٢٥ ص
(٦)
٢٧ ص
(٧)
٢٨ ص
(٨)
٢٩ ص
(٩)
٣٠ ص
(١٠)
٣٣ ص
(١١)
٣٨ ص
(١٢)
٣٩ ص
(١٣)
٤٧ ص
(١٤)
٤٧ ص
(١٥)
٤٨ ص
(١٦)
٥٥ ص
(١٧)
٥٩ ص
(١٨)
٦٤ ص
(١٩)
٦٩ ص
(٢٠)
٧٥ ص
(٢١)
٧٥ ص
(٢٢)
٧٦ ص
(٢٣)
٨٠ ص
(٢٤)
٨٢ ص
(٢٥)
٨٣ ص
(٢٦)
٨٧ ص
(٢٧)
٨٨ ص
(٢٨)
٩١ ص
(٢٩)
٩١ ص
(٣٠)
٩٤ ص
(٣١)
١٠١ ص
(٣٢)
١٠١ ص
(٣٣)
١٠٧ ص
(٣٤)
١١٣ ص
(٣٥)
١١٣ ص
(٣٦)
١٢١ ص
(٣٧)
١٢٣ ص
(٣٨)
١٢٤ ص
(٣٩)
١٢٤ ص
(٤٠)
١٢٧ ص
(٤١)
١٣١ ص
(٤٢)
١٣٥ ص
(٤٣)
١٤٠ ص
(٤٤)
١٤٦ ص
(٤٥)
١٤٨ ص
(٤٦)
١٥٠ ص
(٤٧)
١٥٢ ص
(٤٨)
١٥٥ ص
(٤٩)
١٦٠ ص
(٥٠)
١٦٢ ص
(٥١)
١٦٨ ص
(٥٢)
١٦٩ ص
(٥٣)
١٧١ ص
(٥٤)
١٧٣ ص
(٥٥)
١٧٧ ص
(٥٦)
١٧٧ ص
(٥٧)
١٨٠ ص
(٥٨)
١٨١ ص
(٥٩)
١٨٣ ص
(٦٠)
١٨٦ ص
(٦١)
١٨٩ ص
(٦٢)
١٩٣ ص
(٦٣)
١٩٧ ص
(٦٤)
١٩٩ ص
(٦٥)
٢٠٢ ص
(٦٦)
٢٠٦ ص
(٦٧)
٢١١ ص
(٦٨)
٢١٩ ص
(٦٩)
٢٢٢ ص
(٧٠)
٢٣٥ ص
(٧١)
٢٤١ ص
(٧٢)
٢٤٧ ص
(٧٣)
٢٥٢ ص
(٧٤)
٢٦٦ ص
(٧٥)
٢٧١ ص
(٧٦)
٢٧٣ ص
(٧٧)
٢٧٨ ص
(٧٨)
٢٨١ ص
(٧٩)
٢٨٣ ص
(٨٠)
٢٨٥ ص
(٨١)
٢٩٦ ص
(٨٢)
٣٠٥ ص
(٨٣)
٣١٢ ص
(٨٤)
٣٢٠ ص
(٨٥)
٣٢٣ ص
(٨٦)
٣٢٦ ص
(٨٧)
٣٢٨ ص
(٨٨)
٣٢٩ ص
(٨٩)
٣٣٤ ص
(٩٠)
٣٣٧ ص
(٩١)
٣٤٢ ص
(٩٢)
٣٤٤ ص
(٩٣)
٣٤٧ ص
(٩٤)
٣٥٢ ص
(٩٥)
٣٥٢ ص
(٩٦)
٣٥٦ ص
(٩٧)
٣٦٧ ص
(٩٨)
٣٦٨ ص
(٩٩)
٣٧١ ص
(١٠٠)
٣٧٣ ص
(١٠١)
٣٨٢ ص
(١٠٢)
٣٨٥ ص
(١٠٣)
٣٩٩ ص
(١٠٤)
٤٠٤ ص
(١٠٥)
٤٠٩ ص
(١٠٦)
٤٠٩ ص
(١٠٧)
٤١٣ ص
(١٠٨)
٤١٩ ص
(١٠٩)
٤٢٢ ص
(١١٠)
٤٣٨ ص
(١١١)
٤٤٤ ص
(١١٢)
٤٥٠ ص
(١١٣)
٤٥٣ ص
(١١٤)
٤٥٣ ص
(١١٥)
٤٥٨ ص
(١١٦)
٤٦٤ ص
(١١٧)
٤٦٦ ص
(١١٨)
٤٦٧ ص
(١١٩)
٤٦٩ ص
(١٢٠)
٤٧٦ ص
(١٢١)
٤٧٩ ص
(١٢٢)
٤٨١ ص
(١٢٣)
٤٨٢ ص
(١٢٤)
٤٨٥ ص
(١٢٥)
٤٨٥ ص
(١٢٦)
٤٨٨ ص
(١٢٧)
٤٩٤ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص

شرح كتاب سيبويه - السيرافي، ابو سعید - الصفحة ١٤٠

في موضع نصب ب (عسى) و أنّ اسمها مضمر فيها مرفوع، و جعله كقولهم: (عسى الغوير أبؤسا).

و حكي عنه أيضا أنه قدّم فيها الخبر لأنها فعل، و حذف الفاعل لعلم المخاطب، كما قالوا: ليس إلا، و ليس فعل صحيح لا يدخله الاختلاف بوجه من الوجوه، و باقي الباب مفهوم.

هذا باب ما يحسن أن يشرك المظهر المضمر فيما عمل فيه، و ما يقبح أن يشرك المضمر فيما عمل فيه‌

قال سيبويه:" أمّا ما يحسن أن يشركه المظهر فهو المضمر المنصوب، و ذلك:

رأيتك و زيدا، و إنّك و زيدا منطلقان.

و أما ما يبح أن يشاركه المظهر فهو المضمر المرفوع، و ذلك: فعلت و عبد اللّه، و أفعل و عبد اللّه.

و زعم الخليل أن هذا إنما قبح من قبل أنّ هذا الإضمار يبنى عليه الفعل، فاستقبحوا أن يشرك المظهر مضمرا يغيّر الفعل فيه عن حاله إذ بعد شبهه منه.

و إنما حسنت شركته المنصوب لأنه لا يغيّر فيه الفعل عن حاله التي كان عليها قبل أن يضمر، فأشبه المظهر و كان منفصلا عندهم بمنزلة المظهر، إذ كان الفعل لا يتغّير عن حاله قبل أن يضمر فيه.

و أما فعلت فإنهم قد غيّروه عن حاله في الإظهار؛ أسكنت فيه اللام، فكرهوا أن يشرك المظهر مضمرا يبنى له الفعل على غير بنائه في الإظهار حتى صار كأنه شي‌ء في كلمة لا يفارقها كألف أعطيت.

فإن نعتّه حسن أن يشركه المظهر، و ذلك قولك: ذهبت أنت وزيد، و قال تعالى: فَاذْهَبْ أَنْتَ وَ رَبُّكَ فَقاتِلا [١]، اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ [٢]. و ذلك أنك لمّا وصفته قوي الكلام حيث طوّله و أكّده، كما تقول: قد علمت أن لا تقول ذاك، فإن أخرجت (لا) قبح الرفع. ف (أنت) تقوّي، و تصير عوضا من السّكون و التغيير


[١] سورة المائدة، الآية: ٢٤.

[٢] سورة البقرة، الآية: ٣٥.