توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٤٩ - مقصود از صفت

قوله: بطريق مخصوص: مقصود همان طرقى استكه بين ارباب ادب و غيره مألوف و مأنوس است مانند ايجاد حصر بوسيله اداتى همچون ما و الّا و انّما يا تقديم كلمه‌اى كه حقش تأخير است.

قوله: بان لا يتجاوزه الى غيره اصلا: ضمير فاعلى در [لا يتجاوزه‌] به شيئ اول و ضمير مفعولى آن و نيز ضمير مجرورى در (غيره) به شيئ دوّم عود مى‌كنند.

قوله: و هو الحقيقى: از ابن يعقوب منقولستكه گفته:

وجه تسميه اين قسم از قصر به حقيقى آن استكه تخصيص ضد مشاركت است و اين معنا كه در قصر حقيقى است با مشاركت تنافى دارد، پس اولى و سزاوار است كه اين قسم را حقيقت براى تخصيص قرار دهيم.

قوله: فى الجملة: يعنى در برخى از امثله قصر.

قوله: بل اضافى: شارح با اين عبارت خواست بگويد كه غير حقيقى نه بمعناى مجازى است.

قوله: بمعنى انّه لا يتجاوز القيام الى القعود: ضمير در [انّه‌] بمعناى [شأن‌] مى‌باشد.

قوله: لا بمعنى انه لا يتجاوزه الى صفه اخرى: ضمير فاعلى در [لا يتجاوزه‌] به قيام راجع بوده و ضمير مفعولى به زيد برمى‌گردد.

قوله: و انقسامه الى الحقيقى و الاضافى الخ: اينعبارت جواب است از توهمى كه شده و حاصل آن چنين است:

قصر يعنى تخصيص دادن و آن از معانى اضافى و نسبى مى‌باشد چه آنكه تخصيص عبارتست از نسبت بين مقصور و مقصور عليه، بنابراين چطور مى‌توان آن را باضافى و حقيقى منقسم دانست و در واقع اين انقسام‌