توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٦٣ - امثله و شواهد آن

به اين كلام كه مى‌گوئيم:

ما كاتب الا زيد كسى است كه اعتقاد دارد زيد و عمرو در كتابت با هم مشترك مى‌باشند.

و چنين قصرى را قصر افراد خوانند زيرا شركتى را كه مخاطب به آن معتقد است اين قصر قطع مى‌نمايد.

سپس مى‌گويد:

و مخاطب تقسيم دوم (يعنى تخصيص بشيئى بجاى شيئ ديگر) از هركدام از دو قسم قصر موصوف بر صفت و قصر صفت بر موصوف كسى است كه بعكس حكمى كه متكلم ثابت مى‌داندش معتقد است، بنابراين مخاطب بقول ما كه مى‌گوئيم:

ما زيد الا قائم كسى است كه اعتقاد دارد زيد قاعد است نه قائم و مخاطب بكلامى كه مى‌گوئيم:

ما شاعر الا زيد كسى است كه به شاعر بودن عمرو اعتقاد دارد نه زيد.

و اين قسم از قصر را قصر قلب نامند زيرا حكمى را كه مخاطب مينمايد قصر، قلب و واژگون مى‌كند.

سپس در ذيل [او تساويا عنده‌] مى‌گويد:

اين جمله معطوف است بر [يعتقد العكس‌] چنانچه عبارت مصنف در كتاب ايضاح كاشف از آن مى‌باشد.

بنابراين معناى عبارت چنين مى‌شود:

مخاطب به قصر دوم يا كسى است كه اعتقاد بعكس حكمى كه متكلّم ثابت مى‌داند دارد و يا شخصى است كه امر نزدش على السويّه بوده‌