توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٢ - استعمال كلمه لو

مقصود قدماء استعمال دوم است يعنى مى‌خواهند بگويند:

كلمه [لو] دلالت دارد براينكه علت انتفاء جزاء انتفاء شرط ميباشد نه اينكه انتفاء شرط علت است براى علم به انتفاء جزاء تا گفته شود چون جزاء لازم است و لازم گاهى اعم از ملزوم بوده لاجرم انتفاء ملزوم كه خاص است علت براى علم به انتفاء لازم بملاحظه عام بودنش نمى‌گردد.

قوله: منشأ هذا الاعتراض: يعنى اعتراض ابن حاجب بقدماء

قوله: قلّة التّأمل: يعنى قلّت تأمّل و دقّت كردن در عبارت قدماء.

قوله: لانه ليس معنى قولهم الخ: ضمير در [لانّه‌] به معناى [شأن‌] مى‌باشد.

قوله: انه يستدل بامتناع الخ: ضمير در [انّه‌] بمعناى [شأن‌] مى‌باشد.

قوله: حتى يرد عليه: فاعل [يرد] جمله [انّ انتفاء السّبب الخ‌] بوده و ضمير در [عليه‌] به قولهم برمى‌گردد.

قوله: بل معناه: يعنى بل معنى قولهم.

قوله: انّها للدّلالة الخ: ضمير در [انّها] به [لو] راجعست.

قوله: انّها تستعمل للدّلالة على انّ الخ: ضمائر مونث به [لو] راجع مى‌باشند.

قوله: قال الحماسى: كلمه [حماسه‌] در لغت بمعناى شجاعت است و مقصود از [حماسى‌] در اينجا و در تمام كتب ادبى كتب ابى تمام شاعر است كه در آن اشعار بلغاء را كه مربوط به شجاعت شجعان بوده در آن جمع كرده، بنابراين هروقت گفتند: بيت حماسى مراد شعرى‌