تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٦٩ - مقاله مرحوم مجلسى در بحار

نقل ملخّص عبارت مجلسى عليه الرّحمه‌

مرحوم مجلسى مى‌فرمايند: سحر داراى اقسامى است بشرح زير:

قسم اوّل‌

سحر كلدانيّين است كه در قديم الايّام مى‌زيسته‌اند و آن طائفه بودند كه ستارگان را پرستش مى‌كرده و گمان مى‌كردند كه ستارگان مدبّر در اينعالم بوده و از آنها خيرات و شرور و سعادات و نحوسات صادر مى‌گردد.

سپس فرموده كه ايشان داراى سه مذهب هستند:

الف: گروهى از ايشان چنين مى‌پندارند كه كواكب واجب الذّات بوده و خالق اين عالم مى‌باشند.

ب: دسته‌اى ديگر از ايشان گمان دارند كه كواكب قديم بوده زيرا علّت مؤثّره در آنها قديم مى‌باشد.

ج: جماعتى ديگر معتقدند كه كواكب حادث و مخلوق و فعّال و مختار بوده و خالقشان امر عالم را بآنها تفويض كرده است.

و ساحر نزد اين گروه كسى است كه قواى غالبه و فعّاله اعمّ از بسائط و مركّبات را بداند و نيز بآنچه شايسته و سزاوار عالم پائين است آگاه باشد چه به معدّات تا فراهمشان نموده و چه به عوائق و موانع تا در حدّ طاقت بشرى برطرفشان كند لذا ساحر از نظر ايشان از استحداث خوارق عادت متمكّن مى‌باشد.

قسم دوّم‌

سحر اصحاب اوهام و نفوس قويّه مى‌باشد.

قسم سوّم‌

استعانت جستن به ارواح ارضى.