الحقيقة الضائعة
(١)
١ ص
(٢)
٢ ص
(٣)
١١ ص
(٤)
١١ ص
(٥)
١٣ ص
(٦)
٢٠ ص
(٧)
٢٥ ص
(٨)
٢٦ ص
(٩)
٣٠ ص
(١٠)
٣٥ ص
(١١)
٣٧ ص
(١٢)
٣٩ ص
(١٣)
٣٩ ص
(١٤)
٤٠ ص
(١٥)
٤١ ص
(١٦)
٤١ ص
(١٧)
٤٦ ص
(١٨)
٤٩ ص
(١٩)
٥٦ ص
(٢٠)
٥٧ ص
(٢١)
٦٠ ص
(٢٢)
٦٥ ص
(٢٣)
٦٥ ص
(٢٤)
٦٥ ص
(٢٥)
٦٦ ص
(٢٦)
٦٧ ص
(٢٧)
٦٨ ص
(٢٨)
٧٧ ص
(٢٩)
٧٧ ص
(٣٠)
٨٠ ص
(٣١)
٨٢ ص
(٣٢)
٨٣ ص
(٣٣)
٨٧ ص
(٣٤)
٩٣ ص
(٣٥)
٩٤ ص
(٣٦)
٩٥ ص
(٣٧)
١٠٣ ص
(٣٨)
١٠٩ ص
(٣٩)
١٠٩ ص
(٤٠)
١١١ ص
(٤١)
١١١ ص
(٤٢)
١١٧ ص
(٤٣)
١١٩ ص
(٤٤)
١٢٠ ص
(٤٥)
١٢٣ ص
(٤٦)
١٢٤ ص
(٤٧)
١٣١ ص
(٤٨)
١٤٣ ص
(٤٩)
١٤٣ ص
(٥٠)
١٤٣ ص
(٥١)
١٥٥ ص
(٥٢)
١٧١ ص
(٥٣)
١٧١ ص
(٥٤)
١٧٢ ص
(٥٥)
١٧٣ ص
(٥٦)
١٧٦ ص
(٥٧)
١٧٧ ص
(٥٨)
١٨٠ ص
(٥٩)
١٨٣ ص
(٦٠)
١٨٣ ص
(٦١)
١٨٨ ص
(٦٢)
١٨٩ ص
(٦٣)
١٨٩ ص
(٦٤)
١٩٠ ص
(٦٥)
١٩٠ ص
(٦٦)
١٩١ ص
(٦٧)
١٩٣ ص
(٦٨)
١٩٤ ص
(٦٩)
١٩٥ ص
(٧٠)
١٩٩ ص
(٧١)
٢٠٠ ص
(٧٢)
٢٠١ ص
(٧٣)
٢٠١ ص
(٧٤)
٢٠٢ ص
(٧٥)
٢٠٢ ص
(٧٦)
٢٠٣ ص
(٧٧)
٢٠٦ ص
(٧٨)
٢٠٦ ص
(٧٩)
٢٠٦ ص
(٨٠)
٢٠٩ ص
(٨١)
٢١٠ ص
(٨٢)
٢١٥ ص
(٨٣)
٢١٩ ص
(٨٤)
٢٣٣ ص
(٨٥)
٢٣٩ ص
(٨٦)
٢٤٩ ص
(٨٧)
٢٥٠ ص
(٨٨)
٢٥٠ ص
(٨٩)
٢٥١ ص
(٩٠)
٢٥٤ ص
(٩١)
٢٥٦ ص
(٩٢)
٢٦٢ ص
(٩٣)
٢٦٨ ص
(٩٤)
٢٦٩ ص
(٩٥)
٢٧٢ ص
(٩٦)
٢٧٦ ص
(٩٧)
٢٨٠ ص
(٩٨)
٢٨٠ ص
(٩٩)
٢٨١ ص
(١٠٠)
٢٨٤ ص
(١٠١)
٢٨٥ ص
(١٠٢)
٢٨٨ ص
(١٠٣)
٢٩٣ ص
(١٠٤)
٢٩٥ ص
(١٠٥)
٢٩٧ ص
(١٠٦)
٣٤٨ ص
(١٠٧)
٣٤٨ ص
(١٠٨)
٣٤٩ ص
(١٠٩)
٣٤٩ ص
(١١٠)
٣٥٢ ص
(١١١)
٣٦٤ ص
(١١٢)
٣٧٤ ص
(١١٣)
٣٧٥ ص
(١١٤)
٣٧٧ ص
(١١٥)
٣٧٩ ص
(١١٦)
٣٨٧ ص
(١١٧)
٣٩٠ ص
(١١٨)
٣٩١ ص
(١١٩)
٣٩٢ ص
(١٢٠)
٣٩٨ ص
(١٢١)
٣٩٩ ص
(١٢٢)
٤٠٢ ص
(١٢٣)
٤٠٤ ص
(١٢٤)
٤٠٤ ص
(١٢٥)
٤٠٧ ص
(١٢٦)
٤١٢ ص
(١٢٧)
٤١٤ ص
(١٢٨)
٤١٦ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص

الحقيقة الضائعة - معتصم سيد أحمد - الصفحة ٣٦٤

سماء الدنيا) (وأن اله يُرى) (وأن الله يضع قدمه) وما أشبه هذه الأحاديث فقال أبو عبد الله: نؤمن بها ونصدق بها ولا كيف ولا معنى. أي لا نكيفها ولانحرفها بالتأويل. فنقول معناها كذا، ولا نرد منها شيئاً)[١]..

هذه هي منجيتهم مع الأحاديث، لا يردون منها شيئاً ويصدقون بكل شيء، وما يتذرعون به من تبريرات واهية، تضحك الثكلى، لأن إثبات هذه الأحاديث هو عين إثبات التجسيم والتشبيه، وقد تطرف بعضهم من الحشوية، وأثبت فعلاً الجسمية لله سبحانه وتعالى.

قال الشهرستاني: (أما مشبهة الحشوية فقد أجازوا على ربهم الملامسة والمصافحة، وأن المسلمين المخلصين يعانقونه سبحانه في الدنيا والآخرة إذا بلغوا في الرياضة إلى حد الإخلاص)[٢].

نماذج من أحاديث التجسيم:

وإليك مجموعة الروايات كنموذج وليس للحصر، وقد اخترتها من كتاب اسنة الذي رواه عبد الله من أبيه أحمد بن حنبل وكتاب التوحيد لابن خزيمة:

١ـ روى عبد الله بن أحمد بإسناده قال: قال رسول الله (ص): (حك ربنا من قنوط عباده وقرب غيره قال: قلت: يا رسول الله أو يضحك الرب؟ قال: نعم. قلت لم نعدم من رب يضحك خيراً)[٣] وغيرها من الروايات التي تثبت الضحك لله سبحانه وتعالى.

٢ـ (قال عبد الله: قرأت على أبي.. ثم ذكر الإسناد إلى سعيد بن جبير: أنهم يقولون: إن الأرواح ما ياقوته، لا أدري أقال حمراء أم لا؟ وأنا


[١] في عقائد الإسلام ـ من رسائل الشيخ محمد بن عبد الوهاب ص١٥٥.

[٢] الملل والنحل للشهرستاني ج١ ص١٠٥.

[٣] كتاب السنة ص٥٤.