تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه

جلد سيزدهم

(19) از آغاز سوره مريم- جزء 16 قرآن مجيد اين سوره در مكه نازل شده و 98 آيه است

محتواى سوره

فضيلت سوره

سوره مريم (19) آيات 1 تا 6

نكتهها

1- منظور از ارث در اينجا چيست؟

سوره مريم (19) آيات 7 تا 11

تفسير زكريا به آرزوى خود رسيد

نكتهها

يحيى پيامبر وارسته الهى

زكريا به آرزوى خود رسيد

سوره مريم (19) آيات 12 تا 15

تفسير صفات برجسته يحيى

نكتهها

1- كتاب آسمانى را با قوت و قدرت بگير!

2- سه روز مشكل در سرنوشت انسان

3- نبوت در خردسالى

4- شهادت يحيى

سوره مريم (19) آيات 16 تا 21

تفسير سرآغاز تولد مسيح (ع)

نكتهها

1- منظور از" روح خدا" چيست؟

2-" تمثل" چيست؟

سوره مريم (19) آيات 22 تا 26

تفسير مريم در كشاكش سختترين طوفانهاى زندگى

نكتهها

1- مريم در لابلاى مشكلات ورزيده شد

2- چرا مريم تقاضاى مرگ از خدا كرد

3- پاسخ به يك سؤال

4- روزه سكوت

5- يك غذاى نيرو بخش

سوره مريم (19) آيات 27 تا 33

تفسير مسيح در گاهواره سخن مىگويد

نكتهها

1- روشنترين تصوير از تولد عيسى (ع)

2- مقام مادر

3- بكرزايى

4- چگونه نوزاد سخن مىگويد

سوره مريم (19) آيات 34 تا 35

مگر فرزند براى خدا ممكن است؟!

نفى فرزند يعنى نفى هر گونه نياز از خدا

يك نكته مهم تاريخى پيرامون نخستين هجرت

سوره مريم (19) آيات 36 تا 40

تفسير رستاخيز روز حسرت تاسف

سوره مريم (19) آيات 41 تا 45

تفسير منطق گيرا و كوبنده ابراهيم (ع)

نكتهها

1- راه نفوذ در ديگران

2- دليل پيروى از عالم

3- سوره رحمت و يادآورى

سوره مريم (19) آيات 46 تا 50

تفسير نتيجه دورى از شرك و مشركان

سوره مريم (19) آيات 51 تا 53

تفسير موسى پيامبرى مخلص و برگزيده

نكتهها

1-" مخلص" چه كسى است؟

2- فرق رسول و نبى

سوره مريم (19) آيات 54 تا 55

تفسير اسماعيل پيامبر صادق الوعد

سوره مريم (19) آيات 56 تا 60

تفسير اينها پيامبران راستين بودند، اما

نكتهها

ادريس كيست؟

سوره مريم (19) آيات 61 تا 63

تفسير توصيفى از بهشت

سوره مريم (19) آيات 64 تا 65

شان نزول

تفسير بندگانيم جان و دل بر كف

سوره مريم (19) آيات 66 تا 70

شان نزول

تفسير توصيفى از دوزخيان

سوره مريم (19) آيات 71 تا 72

همه وارد جهنم مىشوند؟!

پاسخ به يك سؤال فلسفه ورود همه در جهنم

سوره مريم (19) آيات 73 تا 76

معنى" ندى" و" نادى"

سوره مريم (19) آيات 77 تا 82

تفسير يك تفكر خرافى و انحرافى

سوره مريم (19) آيات 83 تا 87

چه كسانى صلاحيت شفاعت دارند؟

معنى" عهد" چيست؟

سوره مريم (19) آيات 88 تا 95

خدا و فرزند داشتن؟!!

نكتهها

1- هنوز هم او را فرزند خدا مىپندارند!

2- چگونه آسمانها متلاشى مىشود؟

سوره مريم (19) آيات 96 تا 98

تفسير ايمان سرچشمه محبوبيت!

نكتهها

1- محبت على (ع) در دلهاى مؤمنان

(20) سوره طه اين سوره در مكه نازل شده و 135 آيه است

فضيلت سوره طه

محتواى سوره

سوره طه (20) آيات 1 تا 8

شان نزول

اين قدر خود را به زحمت نيفكن

سوره طه (20) آيات 9 تا 16

تفسير آتشى در آن سوى بيابان!

نكتهها

2- پاسخ به يك اشكال

3- نماز بهترين وسيله ياد خدا

سوره طه (20) آيات 17 تا 23

تفسير عصاى موسى و يد بيضا

نكتهها

1- دو معجزه بزرگ

2- استعدادهاى فوق العاده اشياء

3- تورات در اين باره چه مىگويد

سوره طه (20) آيات 24 تا 36

تفسير خواستههاى حساب شده موسى

1 نكتهها

1- شرائط رهبرى انقلاب

2- مبارزه با طغيانگران

3- براى هر كار برنامه و وسيله لازم است

4- تسبيح و ذكر

5- پيامبر اسلام همان خواستههاى موسى را تكرار مىكند

سوره طه (20) آيات 37 تا 41

تفسير چه خداى مهربانى!

سوره طه (20) آيات 42 تا 48

تفسير نخستين برخورد با فرعون جبار

نكتهها

1- قدرتنمايى عجيب خدا

2- برخورد ملايم و محبتآميز با دشمنان

3- آيا وحى به غير پيامبران مىشود؟

4- پاسخ به يك سؤال چرا موسى با آن همه وعدههاى الهى دچار ترديد و دلهره شد

سوره طه (20) آيات 49 تا 55

تفسير پروردگار شما كيست؟!

نكتهها 1- معنى كلمات " مهد" و" مهاد" " ازواجا" و" اولوا النهى"

سوره طه (20) آيات 56 تا 64

تفسير فرعون خود را براى مبارزه نهايى آماده مىكند

سوره طه (20) آيات 65 تا 69

تفسير موسى (ع) نيز به ميدان مىآيد

نكتهها

1- حقيقت سحر چيست؟

2- ساحر، هرگز پيروز نمىشود؟

سوره طه (20) آيات 70 تا 76

تفسير پيروزى عظيم موسى (ع)

نكتهها

1- علم سرچشمه ايمان و انقلاب است

2- ما تو را بر" بينات" مقدم نمىداريم

3-" مجرم" ، كيست؟

4- جبر محيط افسانه است؟

سوره طه (20) آيات 77 تا 79

تفسير نجات بنى اسرائيل و غرق فرعونيان

سوره طه (20) آيات 80 تا 82

تفسير تنها راه نجات

سوره طه (20) آيات 83 تا 91

تفسير غوغاى سامرى!

نكتهها

1- شوق ديدار!

2- حركتهاى ضد انقلابى در برابر انقلاب انبياء

3- مراحل رهبرى

4- پاسخ به يك اشكال

سوره طه (20) آيات 92 تا 98

تفسير سرنوشت دردناك سامرى!

نكتهها

1- در برابر حوادث سخت، بايد سخت ايستاد

2- سامرى كيست؟

سوره طه (20) آيات 99 تا 104

تفسير بدترين بارى كه بر دوش مىكشند!

سوره طه (20) آيات 105 تا 112

تفسير صحنه هولانگيز قيامت

نكتهها

1- فرق" طلم" و" هضم"

2- مراحل رستاخيز

سوره طه (20) آيات 113 تا 114

تفسير بگو خداوندا علم مرا افزون كن

نكتهها

1- حتى در گرفتن وحى عجله مكن

2- در علم افزونطلب باش

سوره طه (20) آيات 115 تا 122

آدم و فريبكارى شيطان

آيا آدم مرتكب معصيتى شد؟

سوره طه (20) آيات 123 تا 127

تفسير معيشت ضنك!

نكتهها

1- غفلت از ياد حق و پىآمدهاى آن

2- نابينايى درون و برون

3- اسراف در گناه

4-" هبوط" چيست؟

سوره طه (20) آيات 128 تا 130

تفسير از تاريخ گذشتگان عبرت بگيريد

سوره طه (20) آيات 131 تا 135

(21) سوره انبياء اين سوره در" مكه" نازل شده، و داراى 112 آيه است

فضيلت سوره انبياء

محتواى سوره

سوره الأنبياء (21) آيات 1 تا 5

تفسير بهانههاى رنگارنگ

نكته آيا قرآن، حادث است؟

سوره الأنبياء (21) آيات 6 تا 10

پيامبران همه از نوع بشر بودند

اهل ذكر كيانند؟

سوره الأنبياء (21) آيات 11 تا 15

تفسير چگونه ستمگران در چنگال عذاب گرفتار شدند؟

سوره الأنبياء (21) آيات 16 تا 18

تفسير آفرينش آسمان و زمين بازيچه نيست

نكته هدف آفرينش

سوره الأنبياء (21) آيات 19 تا 25

شرك از پندار سرچشمه مىگيرد

برهان تمانع

سوره الأنبياء (21) آيات 26 تا 29

تفسير فرشتگان بندگان شايسته و فرمانبردار

سوره الأنبياء (21) آيات 30 تا 33

تفسير باز هم نشانههاى خدا در جهان هستى

نكتهها

2- آسمان سقف محكمى است

سوره الأنبياء (21) آيات 34 تا 35

تفسير همه مىميرند!

سوره الأنبياء (21) آيات 36 تا 40

تفسير انسان از عجله آفريده شده!

نكتهها 1- اگر انسان ذاتا عجول آفريده شده چرا نهى از عجله مىكند؟

سوره الأنبياء (21) آيات 41 تا 45

تفسير گوش اگر گوش تو

سوره الأنبياء (21) آيات 46 تا 47

تفسير ترازوهاى عدل در قيامت

سوره الأنبياء (21) آيات 48 تا 50

تفسير شمهاى از داستان پيامبران

سوره الأنبياء (21) آيات 51 تا 58

تفسير ابراهيم نقشه نابودى بتها را مىكشد

نكتهها

1- بتپرستى در اشكال گوناگون

2- گفتار بتپرستان و پاسخ ابراهيم

سوره الأنبياء (21) آيات 59 تا 67

تفسير برهان دندانشكن ابراهيم

سوره الأنبياء (21) آيات 68 تا 70

تفسير آنجا كه آتش گلستان مىشود

نكتهها

1- سببسازى و سببسوزى

2- نوجوان قهرمان

3- ابراهيم و نمرود

سوره الأنبياء (21) آيات 71 تا 73

تفسير هجرت ابراهيم از سرزمين بت پرستان

سوره الأنبياء (21) آيات 74 تا 75

تفسير نجات لوط از سرزمين آلودگان

سوره الأنبياء (21) آيات 76 تا 77

تفسير نجات نوح از چنگال متعصبان لجوج

سوره الأنبياء (21) آيات 78 تا 80

تفسير قضاوت داود و سليمان

سوره الأنبياء (21) آيات 81 تا 82

تفسير بادها در فرمان سليمان

سوره الأنبياء (21) آيات 83 تا 84

تفسير ايوب را از گرداب مشكلات رهايى بخشيديم

نكتهها

فشردهاى از داستان ايوب

بيمارى نفرت انگيز براى پيامبران ممكن نيست

سوره الأنبياء (21) آيات 85 تا 86

اسماعيل و ادريس و ذا الكفل

ادريس و ذا الكفل

سوره الأنبياء (21) آيات 87 تا 88

تفسير نجات يونس از آن زندان وحشتناك

نكتهها

1- سرگذشت يونس

2- ظلمات در اينجا چه معنى دارد؟

3- يونس چه ترك اولايى انجام داد؟

4- درس سرنوشتساز

سوره الأنبياء (21) آيات 89 تا 90

تفسير نجات زكريا از تنهايى

سوره الأنبياء (21) آيه 91

تفسير مريم بانوى پاكدامن

نكتهها

سوره الأنبياء (21) آيات 92 تا 94

تفسير امت واحده

سوره الأنبياء (21) آيات 95 تا 97

تفسير كافران در آستانه رستاخيز

سوره الأنبياء (21) آيات 98 تا 103

تفسير هيزم جهنم!

سوره الأنبياء (21) آيه 104

تفسير آن روز كه آسمانها درهم پيچيده مىشود

سوره الأنبياء (21) آيات 105 تا 106

تفسير حكومت زمين از آن صالحان خواهد بود

نكتهها

1- روايات پيرامون قيام مهدى (ع)

2- بشارت حكومت صالحان در مزامير داود

3- حكومت صالحان يك قانون آفرينش است

سوره الأنبياء (21) آيات 107 تا 112

پيامبر رحمت براى جهانيان

تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤ - ١- روشنترين تصوير از تولد عيسى (ع)

مستكبران در هر زمان است‌ [١]" شقى" به كسى گفته مى‌شود كه اسباب گرفتارى و بلا و مجازات براى خود فراهم مى‌سازد، و بعضى آن را به كسى كه قبول نصيحت نمى‌كند تفسير كرده‌اند، و پيدا است كه اين دو معنى از هم جدا نيست.

در روايتى مى‌خوانيم كه حضرت عيسى ع مى‌گويد:" قلب من نرم است و من خود را نزد خود كوچك مى‌دانم" (اشاره به اينكه نقطه مقابل جبار و شقى اين دو وصف است) [٢]

*** و سرانجام اين نوزاد (حضرت مسيح) مى‌گويد:" سلام و درود خدا بر من باد آن روز كه متولد شدم، و آن روز كه ميميرم، و آن روز كه زنده برانگيخته مى‌شوم" (وَ السَّلامُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُ وَ يَوْمَ أَمُوتُ وَ يَوْمَ أُبْعَثُ حَيًّا).

همانگونه كه در شرح آيات مربوط به" يحيى" ع گفتيم، اين سه روز در زندگى انسان، سه روز سرنوشت‌ساز و خطرناك است كه سلامت در آنها جز به لطف خدا ميسر نمى‌شود و لذا هم در مورد" يحيى" ع اين جمله آمده، و هم در مورد حضرت مسيح ع، با اين تفاوت كه در مورد اول خداوند اين سخن را مى‌گويد و در مورد دوم مسيح ع اين تقاضا را دارد.

نكته‌ها:

١- روشنترين تصوير از تولد عيسى (ع)-

فصاحت و بلاغت قرآن را مخصوصا در اينگونه مسائل مهم مى‌توان درك كرد كه چگونه مساله مهمى را كه‌

[١] براى توضيح بيشتر در مورد" جبار" و پاسخ اين سؤال كه چگونه يكى از صفات خدا" جبار" است به جلد نهم تفسير نمونه صفحه ١٤٣ مراجعه شود.

[٢] تفسير فخر رازى ذيل آيه مورد بحث.