تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٨ - تفسير باز هم نشانههاى خدا در جهان هستى

سپس به نعمت ديگرى كه آن هم از نشانه‌هاى عظمت او است اشاره كرده مى‌گويد" ما در لابلاى اين كوه‌هاى عظيم، دره‌ها و راههايى قرار داديم، تا آنها هدايت شوند و به مقصد برسند" (وَ جَعَلْنا فِيها فِجاجاً سُبُلًا لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ‌).

براستى اگر اين دره‌ها و شكافها نبودند، سلسله‌هاى جبال عظيم موجود در زمين مناطق مختلف را آن چنان از هم جدا مى‌كردند كه پيوندشان از زمين به كلى گسسته مى‌شد، و اين نشان مى‌دهد كه همه اين پديده‌ها طبق برنامه و حسابى است.

*** و از آنجا كه آرامش زمين به تنهايى براى آرامش زندگى انسان كافى نيست بلكه بايد از طرف بالا نيز ايمنى داشته باشد در آيه بعد اضافه مى‌كند:" ما آسمان را سقف محفوظى قرار داديم ولى آنها از آيات و نشانه‌هاى توحيد كه در اين آسمان پهناور است روى‌گردانند" (وَ جَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً وَ هُمْ عَنْ آياتِها مُعْرِضُونَ‌).

منظور از آسمان در اينجا- همانگونه كه سابقا هم گفته‌ايم- جوى است كه گرداگرد زمين را گرفته، و ضخامت آن صدها كيلومتر طبق تحقيقات دانشمندان مى‌باشد، اين قشر ظاهرا لطيف كه از هوا و گازها تشكيل شده به قدرى محكم و پرمقاومت است كه هر موجود مزاحمى از بيرون به سوى زمين بيايد نابود مى‌شود، و كره زمين را در برابر بمباران شبانه‌روزى سنگهاى" شهاب" كه از هر گلوله‌اى خطرناكترند حفظ مى‌كند.

بعلاوه اشعه آفتاب كه داراى قسمتهاى مرگبارى است به وسيله آن تصفيه مى‌شود، و از نفوذ اشعه كشنده كيهانى كه از بيرون جو، به سوى زمين سرازير است جلوگيرى مى‌كند.

آرى اين آسمان سقف بسيار محكم و پايدارى است كه خدا آن را از انهدام‌