تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢١ - تفسير پروردگار شما كيست؟!

نمى‌شود و نه فراموش مى‌كند (قالَ عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي فِي كِتابٍ لا يَضِلُّ رَبِّي وَ لا يَنْسى‌) [١] بنا بر اين حساب و كتاب آنها محفوظ است، و سرانجام به پاداش و كيفر اعمالشان خواهند رسيد، نگهدارنده اين حساب، خدايى است كه نه اشتباه در كار او وجود دارد و نه فراموشى، و با توجه به آنچه موسى ع در اصل توحيد و معرفى خدا بيان كرد كاملا روشن است كه نگهداشتن اين حساب براى آن كس كه به هر موجودى، دقيقا نيازمنديهايش را داده و سپس آن را هدايت مى‌كند كار مشكلى نخواهد بود.

در تفاوت مفهوم جمله" لا يَضِلُ‌" با جمله" لا يَنْسى‌" مفسران بيانات گوناگونى دارند، ولى ظاهر اين است كه" لا يضل"، اشاره به نفى هر گونه اشتباه از پروردگار است، و" لا ينسى" اشاره به نفى نسيان، يعنى نه در آغاز كار در حساب افراد اشتباه مى‌كند، و نه در نگهدارى حسابشان گرفتار نسيان مى‌گردد و به اين ترتيب موسى ضمنا احاطه علمى پروردگار را به همه چيز خاطر نشان مى‌كند تا فرعون متوجه اين واقعيت بشود كه سر سوزنى از اعمال او از ديدگاه علم خدا مكتوم و بى‌پاداش و كيفر نخواهد بود.

در حقيقت اين احاطه علمى خداوند نتيجه سخنى است كه موسى ع قبلا گفت و آن اينكه: خداوندى كه به هر موجودى نيازمنديش را داده و او را هدايت مى‌كند، از حال همه كس و همه چيز آگاه است.

[١] در اينجا" كتاب" به صورت نكره ذكر شده، اشاره به عظمت كتابى است كه اعمال بندگان در آن ثبت است، همانگونه كه در آيه ديگرى مى‌خوانيم‌ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها:" هيچ عمل كوچك يا بزرگى نيست، مگر اينكه اين كتاب آن را به حساب در آورده است (كهف- ٤٩).