حساب و جزا و تكليف در روز رستاخيز دانسته‌اند، و بعضى آن را اشاره به فناء دنيا مى‌دانند، طبق اين تفسير معنى آيه چنين مى‌شود آنها را از روز حسرت بترسان آن هنگامى كه دنيا در حال غفلت و عدم ايمان آنها پايان مى‌گيرد، (ولى تفسير اول صحيحتر به نظر مى‌رسد، به خصوص اينكه در روايتى از امام صادق ع در تفسير جمله" إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ" چنين نقل شده:

اى قضى على اهل الجنة بالخلود فيها، و قضى على اهل النار بالخلود فيها:

" يعنى خداوند فرمان خلود را در باره اهل بهشت و اهل دوزخ صادر مى‌كند). [١]

*** آخرين آيه مورد بحث به همه ظالمان و ستمگران هشدار مى‌دهد كه اين اموال كه در اختيار خود آنها است، جاودانى نيست همانگونه كه حيات خود آنها هم جاودانى نمى‌باشد، بلكه وارث نهايى همه اينها خدا است، مى‌فرمايد:" ما زمين و تمام كسانى را كه بر آن هستند به ارث مى‌بريم و همگى سرانجام به سوى ما باز مى‌گردند" (إِنَّا نَحْنُ نَرِثُ الْأَرْضَ وَ مَنْ عَلَيْها وَ إِلَيْنا يُرْجَعُونَ‌). [٢]

[١] مجمع البيان ذيل آيه فوق.

[٢] آيا اين آيه اشاره به رستاخيز است يا زمان فناى دنيا؟ اگر اشاره به رستاخيز باشد با جمله‌ وَ إِلَيْنا يُرْجَعُونَ‌ (به سوى ما بازگردانده مى‌شوند) ظاهرا سازگار نيست و اگر اشاره به زمان فناى دنيا باشد با جمله‌ وَ مَنْ عَلَيْها (آنها كه بر روى زمين هستند) تناسب ندارد، زيرا در پايان دنيا كسى بر روى زمين زنده نيست كه تعبير" مَنْ عَلَيْها" در باره او درست باشد، و شايد به همين جهت بعضى از مفسران مانند علامه طباطبائى جمله را چنين معنى ميكند" انا نحن نرث عنهم الارض":" ما زمين را از آنها به ارث مى‌بريم" ولى اين تفسير نيز كمى خلاف ظاهر است، زيرا" مَنْ عَلَيْها" با واو عطف شده است، احتمال ديگرى كه در اينجا وجود دارد اين است كه مفعول جمله" نرث" گاهى شخصى است كه مال را مى‌گذارد، مانند" وَ وَرِثَ سُلَيْمانُ داوُدَ" و گاهى اموالى است كه به ارث مانده مانند" نَرِثُ الْأَرْضَ‌" و در آيه فوق هر دو تعبير آمده است.