پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٣٨ - او بود و هيچ كس نبود!

در روايتى از امام كاظم عليه السّلام مى‌خوانيم كه در فلسفه تكبيرات هفتگانه، در آغاز نماز فرمود: «اى هشام! خداوند هفت آسمان آفريد و هفت زمين و فهت حجاب ...» سپس از ذيل حديث استفاده مى‌شود كه «پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله به هنگام معراج، حجابها يكى پس از ديگرى از مقابل او برداشته شد و هر حجابى كه برداشته مى‌شد، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله تكبير مى‌گفت و اين است فلسفه تكبيرات هفتگانه. (شخص نمازگزار نيز وقتى به نماز، كه معراج مؤمن است، روى مى‌آورد براى اينكه حجابها از برابر او برداشته شود، تكبيرات هفتگانه مى‌گويد) [١]».

از مناجات معروف «شعبانيّه» نيز استفاده مى‌شود كه اين حجابهاى نورانى كه مانع از ديد كامل عظمت خدا است، از برابر ديدگان جمعى از «اولياء اللّه» برداشته مى‌شود. [٢] البته ما اطلاع زيادى درباره ماهيّت اين حجابها نداريم و از «مناجات شعبانيّه» كه اين حجابهاى نور را در برابر چشم دلها ذكر كرده است، استفاده مى‌شود كه اشاره به يك سلسله مفاهيم ماوراى طبيعى است.

مرحوم «علّامه مجلسى» در «بحارالانوار» بعد از اشاره به موضوع «حجب نوريّه» كه در روايات وارد شده شرحى دارد كه بيانگر تفسير حجابها در، بعد جسمانى و روحانى، يا مادّى و معنوى است. [٣] جمله‌هاى «و لا ليل داج، و لا بحر ساج ...» در عين اينكه ناظر به ازليّت خداوند و وجود مقدّس او قبل از آفرينش عالم است، اشارات پرمعنايى به نعمت‌هاى بزرگ او در پهنه آفرينش دارد، چرا كه تاريكى شب و آرامش دريا، هر دو از نعمت‌هاى او

[١] وسائل الشيعه، جلد ٤، صفحه ٧٢٣، حديث ٧، از باب ٧، ابواب تكبيرة الإحرام:

«يا هشام إنّ اللّه خلق السّماوات سبعا و الأرضين سبعا و الحجب سبعا ...»

. (٢) عبارت مناجات اين است:

«إلهي هب لي كمال الإنقطاع إليك و أنر أبصار قلوبنا بضياء نظرها إليك حتّى تخرق أبصار القلوب حجب النّور فتصل إلى معدن العظمة ...»

. (٣) براى توضيح بيشتر، به جلد ٥٥ بحارالانوار، صفحه ٤٦، مراجعه شود.