پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧ - چرا از مرگ بترسم؟!

پرهيز از اين گونه امور، به عهده خود انسان گذارده شده است و اوست كه در برابر اين حوادث، مسئول و تعيين كننده است.

بخش ديگرى از سرآمدها، غير قطعى است، كه معمولا از اختيار انسان بيرون است، مانند: بخشى از حوادث رانندگى و يا مسأله پيش‌بينى نشده‌اى در مورد سقوط در چاه، يا ريزش كوه و مانند آن. اينجاست كه فرشتگان و مأموران الهى، تا اجل حتمى او فرا نرسيده باشد او را در برابر اين حوادث حفظ مى‌كنند و هنگامى كه اجل حتمى او فرا رسيد او را به دست حادثه مى‌سپارند و رهايش مى‌كنند.

البتّه اين بخش را نيز مى‌توان به دو گروه تقسيم كرد: مشروط و غير مشروط، مشروط آن مواردى است كه، پاسدارى فرشتگان حافظ انسانها، مشروط به انجام كارى از قبيل دادن صدقه، دعا كردن، صله رحم و انجام كارهاى نيك مى‌باشد، و قسم ديگر آن است كه، حتّى بدون اين شرط، مأمور محافظت او در اين قسمت هستند.

خلاصه اينكه اجل حتمى تخلّف‌ناپذير است، و اجل مشروط يا معلَّق قابل تغيير مى‌باشد، گاه به وسيله تدبير و احتياط خود انسانها و گاه به وسيله انجام اعمال نيكى همچون صله رحم و صدقه در راه خدا و گاه به وسيله فرشتگانى كه مأمور حفظ انسان در برابر خطرات غير حتمى هستند.

از اينجا روشن مى‌شود كه آياتى مانند: «فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لا يَسْتَأْخِرُونَ ساعَةً وَ لا يَسْتَقْدِمُونَ»؛ هنگامى كه اجل آنها فرا رسد نه ساعتى از آن عقب مى‌افتند و نه ساعتى بر آن پيشى مى‌گيرند» [١]

[١] سوره اعراف، آيه ٣٤.